اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
فَمَن يَعمَل مِثقال‌َ ذَرَّةٍ خَيراً يَرَه‌ُ «7» وَ مَن يَعمَل مِثقال‌َ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَه‌ُ «8»
و رؤيت عمل بعضي گفتند: جزاء عمل است (ان خيرا فخير و ان شرا فشر) بعضي گفتند: مراد در نامه عمل است که بدست او داده ميشود چه اعمال خير و چه اعمال شر تمام در نامه عمل نوشته شده که اگر بدست راست او داده شد مشاهده ميکند که تمام اعمال صالحه او درج شده و سيئات او محو شده فرياد ميزند که ميفرمايد:
فَأَمّا مَن أُوتِي‌َ کِتابَه‌ُ بِيَمِينِه‌ِ فَيَقُول‌ُ هاؤُم‌ُ اقرَؤُا کِتابِيَه- الي قوله- فِي الأَيّام‌ِ الخالِيَةِ الحاقه آيه 19 الي 24، و اگر بدست چپ او داده شد مشاهده ميکند که مملو از سيئات
جلد 18 - صفحه 200
است و هيچ عمل صالحي در او نيست ميگويد: يا وَيلَتَنا ما لِهذَا الکِتاب‌ِ لا يُغادِرُ صَغِيرَةً وَ لا کَبِيرَةً إِلّا أَحصاها وَ وَجَدُوا ما عَمِلُوا حاضِراً کهف آيه 49.
اقول: ظاهر آيه شريفه رؤيت نفس عمل است نه جزاي عمل و نه کتابت عمل چنانچه در بسياري از آيات تصريح شده مثل همين آيه و در سوره کهف که فرمود:
وَ وَجَدُوا ما عَمِلُوا حاضِراً و آيه شريفه: وَ نَضَع‌ُ المَوازِين‌َ القِسطَ لِيَوم‌ِ القِيامَةِ فَلا تُظلَم‌ُ نَفس‌ٌ شَيئاً وَ إِن کان‌َ مِثقال‌َ حَبَّةٍ مِن خَردَل‌ٍ أَتَينا بِها وَ کَفي بِنا حاسِبِين‌َ انبياء آيه 47.
که نفس عمل را ميآورند و در ميزان گذارده ميشود، و آيه شريفه: وَ قَدِمنا إِلي ما عَمِلُوا مِن عَمَل‌ٍ فَجَعَلناه‌ُ هَباءً مَنثُوراً فرقان آيه 23. و غير اينها از آيات و اخباري که دلالت دارد بر اينکه نفس اعمال شهادت ميدهند يا نفرين ميکنند مثل نماز ريا کار که خطاب ميرسد بملائکه: که بر گردانيد و اضربوا بها وجه صاحبه لانه يريد به غيري و نماز نفرين ميکند و ميگويد: ضيعتني ضيعک اللّه، و موارد ديگري و ما احتياج بتوجيه و تقدير نداريم که بگوئيم جزاء عمل يا نامه عمل، و مفسرين نظر به اينکه توهّم کردند که عمل بمجرد صدور نابود ميشود ناچار محتاج بتوجيه شدند و قبلا هم اشاره کرديم و مثال زديم بضبط صوت و نمايشگاهها. هذا ما عندنا في تفسير هذه السورة و يتلوه ان شاء اللّه تعالي سورة العاديات و بقية السور بعونه و توفيقه. و الحمد للّه و الصلاة علي الرسول و اهل بيته و آله و اللعن علي مخالفيهم و معانديهم و الشاکين فيهم و المنحرفين عنهم و ظالميهم و منکري فضائلهم و مناقبهم و انا العبد السيد عبد الحسين المدعو بالطيب.
جلد 18 - صفحه 201
سورة العاديات
بسم اللّه الرحمن الرحيم و الحمد للّه رب العالمين و الصلاة و السلام علي خاتم النبيين و سيد المرسلين و آله اجمعين و اللعن علي اعدائهم اعداء الدين.
اما الکلام في فضلها- از إبن بابويه مسندا از حضرت صادق (ع) فرمود:
(من قرأ سورة العاديات و ادمن قراءتها بعثه اللّه عز و جل مع امير المؤمنين خاصه و کان في حجره و رفقائه)
و اخبار زيادي از پيغمبر و حضرت صادق (ع) روايت کرده‌اند که با قرائت اينکه سوره مديون سريعا دين او اداء ميشود خائف رفع خوفش ميشود جائع رفع جوعش عطشان رفع عطشش، و نيز از پيغمبر که فرمود:
(من قرأها اعطي من الاجر عشر حسنات بعدد من بات في المزدلفة و شهد جمعا)
لکن اينکه اخبار سند ندارد.