آیه ۸ سوره زلزله

سوره زلزله(الزلزلة)، آیه ۸ · جزء ۳۰ · صفحه ۵۹۹

معنی کلمات و عبارات
«ذَرَّةٍ»: ذرّه خاک. برخی آن را مورچه ریز می‌دانند که نماد ریزی در میان عربها است.
نزول

سال ۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

شأن نزول: شأن نزول آیات ۷ و ۸

مقاتل و سعید بن جبیر گویند: وقتى که آیه «وَ یطْعِمُونَ الطَّعامَ عَلى حُبِّهِ مِسْکیناً وَ یتِیماً وَ أَسِیراً» نازل گردید، مسلمین مى پنداشتند که اگر مال کمى را انفاق و بخشش کنند داراى پاداش و ثواب نخواهند بود و نیز اگر گناهانى که به نظرشان کوچک مى آمد از قبیل دروغ و نگاه کردن از روى شهوت به نوامیس مردم و غیبت کردن را مرتکب گردند، مؤاخذه نخواهند شد. سپس این آیات نازل گردید و به آن‌ها فهمانید که بر کوچکترین اعمال خیر و شر پاداش و کیفر خواهند دید و نیز گویند: پیامبر با ابوبکر مشغول خوردن غذا بودند این آیات نازل شد.

تفاسیر روض الجنان از خاصه و کشف الاسرار و ابن ابى حاتم از عامه. تفسیر کشف الاسرار.

نکات آیه
۱ - بدکاران در قیامت، کیفر دیده و با کردار نارواى خود، روبه رو خواهند شد. «و من یعمل مثقال ذرّة شرًّا یره» ۲ - کارهاى ناروا، هر چند به وزن مورچه ریز و یا ذرّات معلق در هوا باشد، باقى مانده، در قیامت بر انسان عرضه خواهد شد. «و من یعمل مثقال ذرّة شرًّا یره» ۳ - سرنوشت هر کس در آخرت، وابسته به کردار او در دنیا است. «و من یعمل مثقال ذرّة شرًّا یره» ۴ - تجسّم و قابل رؤیت شدن تمام اعمالِ ناشایست انسان - حتى سبکوزن ترین آنها - در آخرت «و من یعمل مثقال ذرّة شرًّا یره» ۵ - زمین، مشخصات کردارهاى ریز و درشت انسان، اطلاعاتى را در خود محفوظ داشته، در قیامت آن را گزارش خواهد کرد. «و من یعمل مثقال ذرّة شرًّا یره» ۶ - ترغیب به کار خیر و وعده پاداش به آن، مقدّم بر تهدید در امر تربیت «فمن یعمل مثقال ذرّة خیرًا یره . و من یعمل مثقال ذرّة شرًّا یره»
تفسیر (۹)
روایات و احادیث

۷ - «عن أبى جعفر(ع) فى قوله «...و من یعمل مثقال ذرّة شرّاً یره» یقول: إذا کان من أهل الجنّة رأى ذلک الشرّ یوم القیامة ثمّ غفر اللّه تعالى له; [منبع: تفسیر قمى، ج ۲، ص ۴۳۳; نورالثقلین، ج ۵، ص ۶۵۱، ح ۱۸.] از امام باقر(ع) درباره سخن خداوند «و من یعمل مثقال ذرّة شرّاً یره» روایت شده که [خداوند] مى فرماید: اگر [شخص ]از اهل بهشت باشد [و در دنیا عمل بدى انجام داده باشد] آن عمل بد را در قیامت مى بیند; آن گاه خداوند متعال او را مى آمرزد».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۸)
  • انذار انسانها، از حسابرسی در قیامت+۳ آیه
  • مسؤولیّت انسان دربرابر رفتار خود+۴ آیه
  • تجسّم اعمال بد انسان، در قیامت+۳ آیه
  • تجسم تمام اعمال ناشایست انسان، حتی عمل ناچیز، در قیامت+۱ آیه
  • حسابرسی دقیق و عادلانه خداوند از انسانها، در قیامت+۳ آیه
  • مورد توجّه قرار گرفتن ذرّه های اعمال انسان، از سوی خداوند+۲ آیه
  • رؤیت جزا و پاداش ذرّه اعمال انسان، در قیامت+۱ آیه
  • تجسّم کوچکترین ذرّه اعمال ناشایست انسان، در قیامت و مشاهده ان، از سوی صاحب عمل
  • احاطه علمی و اگاهی کامل خداوند، به ذرّه های اعمال+۷ آیه
  • تجسم شرّ و بدی در قیامت و قابل مشاهده بودن برای انسانها+۱ آیه
  • گناهان، از مصادیق شرّ و بدی+۱ آیه
  • عدالت خداوند، در اعطای درجه و پاداش به مؤمنان، به مقدار تلاش انان برای دین+۶ آیه
  • عدالت خداوند، در کیفر نمودن گناهکاران+۷ آیه
  • داوری خداوند در قیامت نسبت به عذاب بندگانش براساس عدل و داد+۵ آیه
  • قابل رؤیت بودن تمام اعمال، در قیامت+۸ آیه
  • نوعی از مورچگان، دارای رنگ قرمز+۲ آیه
  • مورچگان دارای گونههای مختلف، از جهت وزن و اندازه+۲ آیه
  • کارهای شرّ، هرچند به وزن مورچه کوچک، قابل عرضه شدن در قیامت برای عامل ان
واژه‌ها