آیه ۷ سوره زلزله

سوره زلزله(الزلزلة)، آیه ۷ · جزء ۳۰ · صفحه ۵۹۹

معنی کلمات و عبارات
«مِثْقَالَ ذرَّةٍ»: به اندازه ذرّه غباری (نگا: نساء / ، یونس / ، سبأ / .
نزول

سال ۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

شأن نزول: شأن نزول آیات ۷ و ۸

مقاتل و سعید بن جبیر گویند: وقتى که آیه «وَ یطْعِمُونَ الطَّعامَ عَلى حُبِّهِ مِسْکیناً وَ یتِیماً وَ أَسِیراً» نازل گردید، مسلمین مى پنداشتند که اگر مال کمى را انفاق و بخشش کنند داراى پاداش و ثواب نخواهند بود و نیز اگر گناهانى که به نظرشان کوچک مى آمد از قبیل دروغ و نگاه کردن از روى شهوت به نوامیس مردم و غیبت کردن را مرتکب گردند، مؤاخذه نخواهند شد. سپس این آیات نازل گردید و به آن‌ها فهمانید که بر کوچکترین اعمال خیر و شر پاداش و کیفر خواهند دید و نیز گویند: پیامبر با ابوبکر مشغول خوردن غذا بودند این آیات نازل شد.

تفاسیر روض الجنان از خاصه و کشف الاسرار و ابن ابى حاتم از عامه. تفسیر کشف الاسرار.

نکات آیه
۱ - انجام دهندگان کار خیر، در قیامت پاداش دیده، با کردار خویش مواجه خواهند شد. «فمن یعمل مثقال ذرّة خیرًا یره» ۲ - کارهاى خیر، هر چند به وزن مورچه اى ریز و یا ذرّات معلق در هوا باشد، باقى مانده، در قیامت بر انسان عرضه خواهد شد. «فمن یعمل مثقال ذرّة خیرًا یره» «مثقال»; یعنى، وسیله اى که با آن، وزن چیزى سنجیده شود (مفردات). «ذرّة» (مفرد «ذرّ») به معناى کوچک ترین نوع مورچه است (صحاح اللغة). برخى آن را یک صدم وزن «جو» دانسته و برخى گفته اند: مراد ذرّاتى است که در شعاع خورشید، مشاهده مى شود. (لسان العرب) ۳ - سرنوشت هر کس در آخرت، وابسته به کردار او در دنیا است. «فمن یعمل مثقال ذرّة خیرًا یره» ۴ - تجسّم و قابل رؤیت شدن تمام اعمال نیکِ انسان - حتى سبکوزن ترین آنها - در آخرت «خیرًا یره» ۵ - زمین، مشخّصات کردارهاىِ ریز و درشت انسان را در خود محفوظ داشته، در قیامت آن را گزارش خواهد کرد. «یومئذ تحدّث أخبارها ... فمن یعمل مثقال ذرّة خیرًا یره»
تفسیر (۹)
روایات و احادیث

۶ - «عن أبى جعفر(ع) فى قوله «فمن یعمل مثقال ذرّة خیراً یره» یقول إن کان من أهل النار و کان قد عمل فى الدنیا مثقال ذرّة خیراً یره یوم القیامة حسرةً انه کان عمله لغیراللّه»; [منبع: تفسیر قمى، ج ۲، ص ۴۳۳; نورالثقلین، ج ۵، ص ۶۵۱، ح ۱۸.] از امام باقر(ع)، درباره سخن خداوند «فمن یعمل مثقال ذرّة خیراً یره» روایت شده که خداوند [مى فرماید]: اگر[بنده اى]از اهل آتش بوده و در دنیا به اندازه وزن یک ذره، کار خوب انجام داده باشد، در قیامت آن را مى بیند تا حسرت بخورد که چرا این عمل را براى غیر خدا انجام داده بود».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۶)
  • انذار انسانها، از حسابرسی در قیامت+۳ آیه
  • مسؤولیّت انسان دربرابر رفتار خود+۵ آیه
  • عمل صالح، عامل بهرهمندی از ثواب الهی+۸ آیه
  • تجسّم اعمال نیک ادمی، در قیامت+۳ آیه
  • تجسم اعمال نیک انسان، حتی عمل کوچک، در قیامت، برای مشاهده ان+۱ آیه
  • حسابرسی دقیق و عادلانه خداوند از انسانها، در قیامت+۴ آیه
  • مورد توجّه قرار گرفتن ذرّه های اعمال انسان، از سوی خداوند+۲ آیه
  • رؤیت جزا و پاداش ذرّه اعمال انسان، در قیامت+۱ آیه
  • تجسّم کوچکترین ذرّه اعمال نیک انسان در قیامت و مشاهده ان، از جانب صاحب اعمال
  • احاطه علمی و اگاهی کامل خداوند، به ذرّه های اعمال+۷ آیه
  • عدالت خداوند، در اعطای درجه و پاداش به مؤمنان، به مقدار تلاش انان برای دین+۶ آیه
  • داوری خداوند در قیامت نسبت به عذاب بندگانش براساس عدل و داد+۵ آیه
  • قابل رؤیت بودن تمام اعمال، در قیامت+۷ آیه
  • نوعی از مورچگان، دارای رنگ قرمز+۲ آیه
  • مورچگان دارای گونههای مختلف، از جهت وزن و اندازه+۲ آیه
  • کارهای خیر، هرچند به وزن مورچه کوچک، قابل عرضه شدن در قیامت برای عامل ان+۱ آیه
واژه‌ها