1- کسى که اسلام را نپذيرد، خواه مشرک باشد، خواه اهل کتاب، کافر است. «إِنَّ الَّذِينَ کَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْکِتابِ وَ الْمُشْرِکِينَ»
2- سرنوشت اهل کتاب و مشرکان يکى است. «أَهْلِ الْکِتابِ وَ الْمُشْرِکِينَ فِي نارِ جَهَنَّمَ»
3- گل سر سبد هستى يعنى انسان، به خاطر پشت پا زدن به منطق و بيّنه، بدترين مخلوقات مى‌شود. «شَرُّ الْبَرِيَّةِ»
4- انسان با انتخاب خود جايگاه خود را تعيين مى‌کند، يا شرّ البريّه و جهنمى، يا خير البريّه و بهشتى. کَفَرُوا ... شَرُّ الْبَرِيَّةِ ... آمَنُوا ... خَيْرُ الْبَرِيَّةِ
5- مقايسه ميان کفر و ايمان و پايان کار آنان، بهترين نوع روشنگرى است. «شَرُّ الْبَرِيَّةِ- خَيْرُ الْبَرِيَّةِ»
6- رشد يا سقوط ديگر موجودات، محدود است ولى رشد و سقوط انسان، بى نهايت است. «شَرُّ الْبَرِيَّةِ- خَيْرُ الْبَرِيَّةِ» (انسان در اثر ايمان و عمل صالح مى‌تواند حتى از فرشتگان برتر باشد.)
7- بهترين شدن در گرو ايمان است و بدترين‌ها اهل کفرند. (در کلمه «هُمْ» معناى انحصار است) أُولئِکَ هُمْ شَرُّ الْبَرِيَّةِ ... هُمْ خَيْرُ الْبَرِيَّةِ
8- ايمان به شرطى ثمربخش است که همراه با عمل صالح باشد «آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ» (ولى کفر به تنهايى سبب دوزخ است.)
«1». انفال، 22.
تفسير نور(10جلدى)، ج10، ص: 559