تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
تَنَزَّلُ الْمَلائِکَةُ وَ الرُّوحُ فِيها بِإِذْنِ رَبِّهِمْ مِنْ کُلِّ أَمْرٍ «4» سَلامٌ هِيَ حَتَّى مَطْلَعِ الْفَجْرِ «5»
سَلامٌ هِيَ: نيست اين شب، مگر سلامتى. يعنى تقدير کرده نمى‌شود در او مگر سلامت و خير به خلاف شب‌هاى ديگر. چه در غير آن هم بليّه و مصيبت قضا مى‌شود و هم سلامتى. يا اين شب نيست مگر سلام، به جهت کثرت سلام کردن ملائکه در اين شب بر ايستاده و نشسته و رکوع کننده و سجده کننده اهل ايمان. نزد بعضى سلامتى از شياطين و وساوس ايشان، چه در اين شب ممنوع هستند که ضررى به کسى رسانند حَتَّى مَطْلَعِ الْفَجْرِ: تا دميدن سفيده صبح.
تتمه- نزد بعضى تماميت کلام به آيه: «بِإِذْنِ رَبِّهِمْ» است و «مِنْ کُلِّ أَمْرٍ سَلامٌ» ابتداى کلام ديگر. يعنى از هر امرى در او سلامتى و منفعت و خير است و بعد از آن فرمايد که اين سلامتى و برکت و فضيلت ممتد است تا وقت طلوع فجر.
على بن ابراهيم (رحمه اللّه) از حضرت باقر عليه السّلام روايت کند که فرمود: جبرئيل با هفتاد هزار ملک به زمين آيند و ميکائيل با هفتاد هزار ملک، و لواى حمد را بياورند و آن را چهار زاويه باشد يکى به شرق و يکى به غرب و
جلد 14 - صفحه 294
يکى بر آسمان و يکى بر زمين و بر آن نوشته باشد «امة مذنبة و رب غفور» و هيچ جائى نباشد که جبرئيل با ملائکه نروند و سلام نکنند، مگر خانه‌اى که در آن سگ باشد يا خوک يا خمر يا جنب از حرام يا مجسمه و سلام آنها با اهل ايمان باشد. «1». و اين ملائکه و روح نازل مى‌شوند در آن شب بر کسى که ولىّ امورات خلق است (که امام زمان باشد) و فايده نزول آنها بر ولىّ، آن است که احکام قضائى خدا را که براى خلق شده، در آن سال به آن ولى مى‌رسانند، اگرچه آن ولىّ در سابق اطلاع داشته به طور اجمال.
«1» به اين مضامين در تفسير برهان ج 4/ ص 488 روايت 27 از ابن عباس و در مورد قسمت آخر روايت به بحار الانوار چ جديد ج 59 ص 177 روايت 11 بنقل از خصال و کافى مراجعه نمائيد.
جلد 14 - صفحه 295
سوره نود و هشتم « (البينه)»
سورة البينة- اين سوره مبارکه را «البريه» و «سورة القيمه» نيز گويند و در مدينه نازل شده و نزد بعضى در مکه.
عدد آيات- نه نزد بصرى و هشت نزد غير ايشان.
عدد کلمات- نود و چهار.
عدد حروف- سيصد و نود و شش.
ثواب تلاوت- ثواب الاعمال- عن الباقر عليه السّلام: من قرء سورة لم يکن کان بريئا من الشّرک و ادخل فى دين محمّد و بعثه اللّه مؤمنا و حاسبه حسابا يسيرا.
فرمود حضرت باقر عليه السّلام: هر که، قرائت کند «سوره لم يکن» را، باشد برى از شرک و داخل در دين حضرت محمد صلّى اللّه عليه و آله و سلّم و مبعوث نمايد او را مؤمن و محاسبه فرمايد او را با حساب آسان «1».
چون حق تعالى در سورة القدر بيان فرمود که قرآن حجت است، در اين سوره بيان فرمايد که کفار که قبل از نزول قرآن بودند، در هيچ وقتى خالى از حجت
«1» ثواب الاعمال و عقاب الاعمال، (چ حيدرى 1391) ص 152.
جلد 14 - صفحه 296
نبوده‌اند.
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ اهل کتاب و مشرکان پيش از بعثت حضرت خاتم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم گفتند: ما از دين خود باز نمى‌ايستيم تا آنکه پيغمبر موعود که در تورات و انجيل مکتوب است، مبعوث گردد، يعنى پيغمبر اسلام. حق تعالى از اين اخبار فرموده: