آیه ۵ سوره قدر

سوره قدر(القدر)، آیه ۵ · جزء ۳۰ · صفحه ۵۹۸

سَلاَمٌ هِيَ حَتَّى مَطْلَعِ الْفَجْرِ

شبی است سرشار از سلامت (و برکت و رحمت) تا طلوع سپیده!

معنی کلمات و عبارات
«سَلامٌ»: سلام و درود. مراد درود فرشتگان بر مؤمنان است که طلب آمرزش و رحمت برای ایشان است. سلامت. یعنی طاعت و عبادت در آن، موجب سلامت و در امن و امان ماندن مؤمنان از هر چیز است. یا این که به معنی سالم، یعنی شبی است سالم و توأم با سلامت. «مَطْلَعِ»: طلوع. دمیدن. وقت طلوع. هنگام دمیدن. مصدر میمی یا اسم زمان است. یادآوری: شب قدر در مناطق مختلف، یکی است. چرا که شب همان سایه نیم کره زمین است که بر نیم کره دیگر می‌افتد، و این سایه همراه گردش زمین در حرکت است. یک دوره کامل آن در بیست و چهار ساعت انجام می‌پذیرد. این مدّت که تاریکی تمام نقاط زمین را به تدریج فرا می‌گیرد، شب کامل کره زمین و شب قدر آن است که با اختلاف چند ساعت زودتر و دیرتر، مهمان مردمان گوشه و کنار سراسر زمین می‌شود.
نزول
نکات آیه
۱ - شب قدر، سراسر خیر و سلامتى است. «سلم هى» «سلام»; یعنى، سلامتى و پاک بودن از هر عیب (صحاح). خبر بودن آن براى «هى» - با آن که مصدر است - مبالغه در بیان سلامتى است. علاوه بر این، «سلام»، نکره است و بر ناشناخته بودن مقدار عظمت آن دلالت دارد. تقدیم خبر بر مبتدا - که بر حصر دلالت دارد - بر مبالغه افزوده است. بیان سلامتى شب قدر از امور ناپسند، گویاى آن است که در مقدرات الهى، «شرّ» اصالت ندارد. ۲ - سلامتى کامل شب قدر از هر امر ناپسند، نشان شرافت آن بر هزار ماه «خیر من ألف شهر ... سلم هى» ۳ - هیچ شرّى، در مقدرات الهى وجود ندارد. «سلم هى» سلامتى شب قدر، به سالم بودن مقدرات الهى در آن شب است; در نتیجه خداى تعالى در مقدرات خویش، تنها خیر و سلامتى را تقدیر مى کند. در احتمالى دیگر»، «من کلّ أمر» در آیه قبل، به «سلام هى» در این آیه مربوط است و مفاد آن چنین مى شود: «هى سلام من کلّ أمر». در این صورت باید پس از «بإذن ربّهم» وقف کرد و مراد از «کلّ أمر» امور ناخوشایند خواهد بود. ۴ - شب قدر، تا سپیده دم به فضیلت خود باقى است. «سلم هى حتّى مطلع الفجر» ۵ - سرشار بودن شب قدر از سلامتى، تا پایان سپیده دم ادامه دارد. «سلم هى حتّى مطلع الفجر» حرف «حتّى» - که براى بیان انتهاى غایت است - دلالت دارد که نکته قبل، شامل زمان طلوع فجر نیز مى شود. ۶ - در نزول فرشتگان و روح تا سپیده دم شب قدر، وقفه اى پدید نمى آید. «تنزّل الملئکة و الروح فیها ... حتّى مطلع الفجر» حرف «حتّى»، مى تواند بیانگر غایت تمام امورى باشد که درباره شب قدر، مطرح شده است. ۷ - نزول قرآن در شب قدر، نشان سلامتى معارف آن از هر عیب و نقص است. «إنّا أنزلنه فى لیلة القدر ... سلم هى»
تفسیر (۹)
روایات و احادیث

۸ - «عن أبى عبداللّه(ع) قال: کان على بن الحسین «صلوات اللّه علیه» یقول ... قال اللّه عزّوجلّ «...سلام هى حتّى مطلع الفجر» یقول: تُسَلِّمُ علیک یا محمّد ملائکتى و روحى بسلامى من أوّل ما یهبطون إلى مطلع الفجر; [منبع: کافى، ج ۱، ص ۲۴۸، ح ۴; نورالثقلین، ج ۵، ص ۶۴۲- ، ح ۱۱۵.] از امام صادق(ع) روایت شده که امام سجاد(ع) مى فرمود: ... خداوند عزّوجلّ فرموده است: «...سلام هى حتّى مطلع الفجر»[ یعنى ]مى فرماید: اى محمد! فرشتگانم و روحم، از اولین لحظات فرودشان تا سپیده صبح، با سلام من بر تو سلام مى کنند».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۸)
  • سلام و تحیّت ملایکه (بر پیامبر(صلی الله علیه واله) یا جانشین معصوم وی یا مؤمنان) در شب قدر+۱ آیه
  • طلوع فجر، جداکننده شب از روز+۴ آیه
  • خیر و برتری شب قدر، به سبب نزول فرشتگان و روح به زمین، همراه با سلام تا هنگام طلوع فجر+۲ آیه
  • طلوع فجر، مرحله پایانی شب و معیاری برای تشخیص شب از روز+۳ آیه
  • طلوع فجر، حدّ فاصل بین شب و روز+۴ آیه
  • طلوع فجر، پایان شب قدر+۱ آیه
  • شب قدر، سرشار از سلامتی، تا طلوع فجر+۱ آیه
  • طلوع فجر، پایان شب و معیار تشخیص ان، از روز+۳ آیه
  • باقی ماندن و استمرار فضیلت و شرافت شب قدر، تا طلوع فجر و سپیدهدم+۱ آیه
  • سلامت کامل شب قدر از هر شرّ و بدی+۱ آیه
  • پدید نیامدن وقفهای در نزول روح و فرشتگان، تا سپیدهدم شب قدر+۲ آیه
  • پدید نیامدن وقفهای در نزول روح و فرشتگان، تا هنگام طلوع فجر+۲ آیه
  • نزول ملایکه و روح در شب قدر، با ابلاغ سلام خداوند بر پیامبر صلی الله علیه و اله+۲ آیه
  • ابلاغ سلام خداوند به اولیای خدا در شب قدر، تا هنگام سپیدهدم به وسیله ملایکه و روح+۲ آیه
  • شب قدر، سراسر خیر و سلامتی+۱ آیه
  • سرشار بودن شب قدر از سلامتی، امری مستمرّ تا سپیدهدم ان شب+۱ آیه
  • نزول قران در شب قدر، نشاندهنده سلامتی معارف ان از هر عیب و نقص+۱ آیه
  • نزول ملایکه الهی در شب قدر، برای ابلاغ تحیّت و سلام خدا به پیامبر صلی الله علیه و اله+۲ آیه
واژه‌ها