اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
أَ رَأَيت‌َ الَّذِي يَنهي «9» عَبداً إِذا صَلّي «10»
آيا ميبيني کسي که نهي ميکند بنده‌اي را زماني که نماز ميگذارد. اولا نماز بزرگترين عبادات واجبه است و آيات و اخبار در فضيلت او بسيار است که در بسياري از آيات امر بنماز شده و مدح کساني که اقامه نماز ميکنند و در اخبار که فرمودند:
(الصلاة عمود الدين)
(من لا صلوة له لا دين له)
(الصلاة معراج المؤمن)
(عنوان صحيفة المؤمن الصلاة)
(الصلاة قربان کل تقي)
(اول ما يحاسب به العبد يوم القيامة الصلاة
جلد 18 - صفحه 168
ان قبلت قبل ما سواها و ان ردت رد ما سواها)
(الصلاة خير موضوع من شاء استقل و من شاء استکثر)
و غير اينها.
و ثانيا ترک صلوة از گناهان بسيار بزرگ است بلکه اگر از روي استخفاف باشد کفر است که گفتند: تارک الصلاة کافر، و اول عقوبت اهل جهنم عقوبت ترک نماز است که از آنها ميپرسند چه سبب شده که شما را بجهنم آوردند: يَتَساءَلُون‌َ عَن‌ِ المُجرِمِين‌َ ما سَلَکَکُم فِي سَقَرَ قالُوا لَم نَک‌ُ مِن‌َ المُصَلِّين‌َ ... الآيات مدثر آيه 40 الي 43. و امروز در جامعه ما تارک الصلاة بسيار هستند شايد کمتر خانه‌اي باشد که در آن تارک الصلاة نباشد، و مثل ترک صلوة است تضييع صلوة که عقوبتش بسيار است پانزده عقوبت دارد که ششم آنها بي‌دين از دنيا رفتن است، و نماز در حق صاحبش نفرين ميکند
(ضيعتني ضيعک اللّه).
و ثالثا بدتر از تارک الصلاة و ضايع الصلاة کساني که ديگران را هم نهي ميکنند از نماز و اينها هم امروز بسيارند و اينکه علاوه از عقوبت خود عقوبت آنها را هم دارد که ميفرمايد:
أَ رَأَيت‌َ الَّذِي يَنهي يعني شدت عذاب او را در قيامت.
عَبداً مفعول ينهي است.
إِذا صَلّي اگر هزار معصيت بکند او را نهي نميکند ولي از نماز او را نهي ميکند. و بالجمله در اهميت نماز همين بس که مشتمل بر عبادات زيادي هست که اولا طهارت بدن لازم دارد و طهارت لباس و طهارت از حدث مثل وضو يا غسل يا تيمّم يا دو از اينها يا هر سه. و ثانيا حليت لباس و مکان و توجه در پيشگاه احديت و قصد خلوص و قربت و امتثال امر الهي و اطاعت فرمان ربوبي، و مشتمل بر اذکار شريفه از تکبير و تسبيح و تهليل و تحميد، و بر تلاوت قرآن مجيد بالاخص سوره حمد و توحيد و قدر، و بر دعا و خواستن حوائج از خدا در قنوت و ذکر شهادتين که محقق اسلام است و ذکر شريف صلوات بر محمّد و آل او (ص)، و سلام به پيغمبر و ملائکه و عباد صالحين و رکوع و سجود و قيام و قعود بالاخص اگر در اول وقت باشد و بجماعت باشد و در مساجد
جلد 18 - صفحه 169
باشد، و تعقيب و تسبيح فاطمه (ع) و غير اينها که يک کتاب مفصل ميخواهد که در اطراف آن نوشته شود، و بقدري اهميت دارد که از احدي در هيچ حالي ساقط نميشود (الصلاة لا تسقط بحال) حتي غريق و حريق و مهدوم عليه و مريض و لو مرض سخت باشد.