تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
ثُمَّ رَدَدْناهُ أَسْفَلَ سافِلِينَ «5»
ثُمَّ رَدَدْناهُ: پس به سبب عدم شکر نعمت بر اين خلقت قويمه و صورت حسنه بازگردانيديم او را به سبب سوء اختيار او در عاقبت امر، أَسْفَلَ سافِلِينَ:
بر پست‌ترين و فروترين در خلق و ترکيب، به وجهى که صورت حسنه او را به
«1». تفسير کشاف (چ اول- مصر) ج 4 ص 222
جلد 14 - صفحه 273
قبيح‌ترين صورت گردانيديم که اهل جهنّم باشند. يا بازگردانيديم او را بعد از اين تقويم و تحسين به سوء اختيار، کفر و معاصى را به آخرين درکه جحيم. يا برگردانيديم انسانى را بعد از استقامت و اعتدال و کمال قوا به سبب زيادتى سن و پيرى به پست‌ترين مرتبه که قد خميده و موى سياه سفيد شده و بدن کاهيده و حواس خمسه ضعف پيدا شده و شکل و صورت شکسته که عاقبت از کار افتاده شود، که منتهاى شيخوخيّت باشد.