تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
فَما يُکَذِّبُکَ بَعْدُ بِالدِّينِ «7»
بعد از آن بر سبيل التفات آدمى را خطاب فرمايد که:
فَما يُکَذِّبُکَ بَعْدُ: پس چه چيز تو را به تکذيب مىدارد بعد از ظهور دلايل واضحه و براهين لايحه بِالدِّينِ: به روز جزا و پاداش اعمال و حساب. يعنى چه چيز تو را کاذب گردانيد به سبب دين و انکار آن، بعد از ادله ساطعه، و حال آنکه برهان مبدء و معاد فطرى و دلايلش واضح و آشکار است.
بيان- ايجاد آدمى از نطفه و تقويم و تسويه اعضاى او و تدريج او در مراتب زياده تا به حد کمال و استواء و بعد از آن تنکيس او تا رسيدن او به ارذل عمر، هر آينه اوضح دليل است بر قدرت خالق و هر که قادر باشد بر طوارى حالات بر آدمى، عاجز نخواهد بود بر اعاده او براى جزا. پس چيست سبب تکذيب تو اى آدمى به حشر و نشر بعد از اين دليل قاطع و برهان ساطع.
«1». مجمع البيان (چ 1403) ج 5 ص 511، و بخشى از روايت در روضه کافى، چ دوم، ج 8 ص 108- 107- روايت 83.
جلد 14 - صفحه 275