تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ وَجَدَکَ ضَالاًّ فَهَدى «7»
وَ وَجَدَکَ ضَالًّا: و يافت تو را راه گم کرده بر در دروازه مکه، وقتى که حليمه دايه تو را آورده بود تا به جدّ تو سپارد، فَهَدى: پس راه نمود تو را به اينکه جدّت را رسانيد.
گزارش حال- در منهج- چون مادر حضرت از دنيا رفت، حليمه سعديه را
«1» مجمع البيان (چ 1403 هج) ج 5 ص 505.
جلد 14 - صفحه 254
حضرت عبد المطلّب به شرف ارضاع او نامزد نمود. حليمه او را به قبيله خود برد چون مدت رضاع تمام شد، او را برداشت تا به جدّش برگرداند. نزديک مکه در موضعى بگذاشت، بطهارت رفت. چون برگشت رسول را نيافت. از هر که مىپرسيد، هيچ کس خبر نمىداد- حليمه گويد: فرياد برآوردم يا عبد المطلب، حضرت محمد صلّى اللّه عليه و آله و سلّم را پروردم و بر در مکه او را گم کردم. پس با خود انديشه نمودم، اگر او را نيافتم خود را تلف کنم تا شرمندگى نداشته باشم. در مکّه آمدم و وا محمدا مىگفتم. در اين اثنا پيرى به عصا تکيه کرده، چون جزع مرا ديد، گفت: بيا تا نزد هبل که اعظم بتان است، رويم شفاعت کند. پس پير نزد خانه کعبه سر و دست هبل را بوسيد. گفت اى فريادرس به فرياد اين زن برس. از او فرزندى به نام محمد گم شده. او را راهنمائى نما. حليمه گويد به محض بردن نام مبارک، هبل و تمام بتان برو درافتادند. هاتفى آواز داد که اى پير بىخرد دور شو که هلاک اين بتان به دست مبارک حضرت محمد صلّى اللّه عليه و آله و سلّم است پيرمرد بلرزيد و عصا از دستش بيفتاد و دندانهايش به هم مىخورد، رو به حليمه نمود، گفت: دل مشغول مدار که او را خدائى هست که او را به تو برگرداند. چون خبر به عبد المطلب رسيد، شمشير برکشيد و آواز داد که يا آل غالب! همه جمع شدند پرسيدند چه شده؟ واقعه را گفت. با جمعى از قريش سوار شدند و در شعاب مکه بگشتند، او را نيافتند. اسلحه را بيانداخت. به بيت آمد، طواف نمود، روى به آسمان کرد، گفت: «يا ربّ ردّ ولدى محمّدا ردّ الىّ و اتّخذ عندى يدا» ندائى از آسمان به او رسيد: جزع مکنيد، حضرت محمد را خدائى هست که حافظ و ناصر او است. عبد المطلب گفت: کجا است؟ آواز آمد: در وادى تهامه نزديک فلان درخت. عبد المطلب با خدم رفتند، حضرت را يافتند. او را بوسيد و در پيش خود جاى داد «1».
«1» منهج الصادقين (چ سوم) ج 10، ص 276- 275.
جلد 14 - صفحه 255