اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ وَجَدَک‌َ عائِلاً فَأَغني «8»
و يافت تو را تهيدست خداوند تو را چنان توسعه داد که تمام دست احتياج بسوي تو دراز کردند. و جهات غناي حضرت يکي از صفات بارزه آن حضرت قناعت بود که بآنچه باو عنايت شده راضي بود حتي دارد:
(عرض عليه مفاتيح الدنيا فأبي السخاء)
و فرمود:
ميخواهم يک روز گرسنه باشم صبر کنم و يک روز سير باشم شکر کنم، حتي در جنگ خندق سنگ بشکم مبارک بسته بود که ديگران نفهمند گرسنه است که بالاترين غني قناعت است و اينکه قضيه را حقير در شبي که در عالم رؤيا خدمت حضرت سليمان مشرف شدم از قول يکي از علما عرض کردم که گفته: کم فرق بين من عرض له مفاتيح الدنيا فلم يقبلها و من قال: هبني ملکا لا ينبغي لاحد من بعدي. فرمود: ما هم بر
جلد 18 - صفحه 150
دنيا نخواستيم، و شرح اينکه رؤيا و مذاکرات مفصل است و فعلا مجال ندارم، ديگر خداوند بمال خديجه که اول ثروتمند حجاز بود خدمت حضرتش تقديم کرد و حضرت تمام آنها را صرف اسلام کرد و بذل فرمود که گفتند:
دين اسلام بسه چيز رونق گرفت و عظمت پيدا کرد باخلاق پيغمبر و مال خديجه و شمشير امير المؤمنين، بعلاوه في‌ء و انفال و قطايع ملوک و غنائمي که بدون خيل و رکاب بدست آورده که ميفرمايد: ما أَفاءَ اللّه‌ُ عَلي رَسُولِه‌ِ مِنهُم فَما أَوجَفتُم عَلَيه‌ِ مِن خَيل‌ٍ وَ لا رِکاب‌ٍ ... الايه و ميفرمايد: ما أَفاءَ اللّه‌ُ عَلي رَسُولِه‌ِ مِن أَهل‌ِ القُري ... الايه حشر آيه 5 و 6. و تمام را صرف دين فرمود و اندوخته‌اي بر خود ذخيره نفرمود. معناي سوم که بنظر اقرب ميآيد اينکه عائل بمعني کثرت عيال است که ميگويند:
فلان معيل است يعني کثير العيال و اينکه امت مرحومه تمام عيال پيغمبر هستند و حضرت طالب بود که اينها را از تيه ضلالت و گمراهي نجات دهد خداوند بمعجزات و آيات و توفيق و هدايت آنهايي که قابليت داشتند ارشاد و هدايت نمود و فرداي قيامت هم بشفاعت او نجات ميدهد.