نکته‌های تفسیر نور

تسبيحِ نام خدا، يعنى نه فقط براى ذات خداوند، شريک قائل نشويم، بلکه حتّى براى نام او نيز شريک نياوريم و نام ديگران را هم رديف نام خداوند قرار ندهيم. چنانکه برخى گروه‌هاى التقاطى مى‌گفتند: «به نام خدا و به نام خلق قهرمان ايران» در قرآن و حديث نشانه‌هاى زيادى است که اسلام به محترم شمردن نام‌هاى مقدّس عنايت دارد. چنانکه در اين سوره مى‌فرمايد: علاوه بر تسبيح ذات، اسم پروردگار را هم بايد منزه بدانى. در جاى ديگر مى‌فرمايد: نام پيامبر را مثل نام‌هاى خودتان ساده نبريد: «لا تَجْعَلُوا دُعاءَ الرَّسُولِ بَيْنَکُمْ کَدُعاءِ بَعْضِکُمْ بَعْضاً» «1» در جاى ديگر مى‌فرمايد: چرا فرشتگان را به نام زن مى‌خوانند: «لَيُسَمُّونَ الْمَلائِکَةَ تَسْمِيَةَ الْأُنْثى‌» «2» و پيامبر اسلام نام‌هاى نامناسب ياران را تغيير مى‌دادند. «1». نور، 63. «2». نجم، 27. جلد 10 - صفحه 450 مسئله آفرينش و هدايت، در آيه پنجاه سوره طه نيز آمده است، آنجا که فرعون از حضرت موسى عليه السلام پرسيد: پروردگار شما کيست؟ گفت: «رَبُّنَا الَّذِي أَعْطى‌ کُلَّ شَيْ‌ءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدى‌» ناگفته پيداست که مراد از اين هدايت، هدايت تکوينى است که خداوند در موجودات قرار داده است. مثلا ساختمان بدن مادر را به گونه‌اى هدايت کرد که شير توليد کند و نوزاد را هدايت کرد که به سراغ سينه مادر رفته و شير بمکد. هدايت تکوينى موجودات با مرور زمان بهتر فهميده مى‌شود. همين امر است که هزاران دانشمند را به تحقيق وا داشته که چگونه پرندگان يا ماهى‌ها حتّى اگر صدها کيلومتر از جاى خود دور شوند باز به محل خود بر مى‌گردند. هدايت الهى در هر موجودى چيزى قرار داده که او را به راه تکامل خود پيش مى‌برد. ذرات خاک ميوه مى‌شود، ميوه نطفه و سپس انسان، دوباره جسم انسان، خاک مى‌شود. «سوى» به معناى نظام بخشيدن است. از نظام کهکشانها گرفته تا نظام حاکم بر يک حشره ذرّه‌بينى. «غُثاءً» يعنى گياه خشک و خاشاک و «أَحْوى‌» به معناى سبزى است که رو به سياهى باشد. حتّى يک برگ کوچک و خاشاک ناچيز هم به حال خود رها شده نيست. سبزه زارى که در ديد ما خشک و تيره مى‌شود، در نظام هدايت الهى است، زيرا همان برگهاى خشکيده به ماده ديگرى تبديل مى‌شود که براى قوت و قوّت زمين و درخت لازم است يا در شرايط انبوه تبديل به زغال سنگ شده و يا آثار مفيد ديگرى در خاک دارد.

آیات این صفحه