سوره اعلی(الأعلى)، آیه ۲ · جزء ۳۰ · صفحه ۵۹۱
معنی کلمات و عبارات
«سَوَّی»: موزون و منظّم و آراسته و پیراسته کرد. نظم و نظام بخشید. هرچیزی را آماده کاری کرد که برای انجام آن آفریده شده است (نگا: بقره / ، کهف / ، نازعات / ).
نزول
سال ۱ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - خداوند آفریننده تمامى موجودات «الذى خلق»
بیان نکردن مفعولى خاص براى «خلق»، بیانگر تعمیم است و به آفرینش تمام مخلوقات نظر دارد.
۲ - خداوند، آفریده هاى خویش را کامل و به دور از هرگونه کاستى و اضافات، قرار داده است. «فسوّى»
تسویه و تعدیل، به یک معنا است (مصباح) و اعتدال هر چیز، به دور ماندن آن از افراط و تفریط است.
۳ - برابرى همه مخلوقات، در داشتن ابزار وجودى خاص خویش* «فسوّى»
«تسویه» - آن گونه که از «مقاییس اللغة» استفاده مى شود - ایجاد اعتدال بین دو چیز است. براساس این معنا جمله «سوّى» دلالت دارد که خداوند در اعطاى شرایط مناسب با وضعیت هر یک از مخلوقات، تبعیض روا نداشته و این گونه نیست که از ابزار لازم براى وجود برخى، بکاهد و یا افزون تر از ظرفیت وجودى برخى دیگر، به آنها عطا کند; بلکه به همه نگاهى برابر داشته است.
۴ - نبودن افراط و تفریط در ساختار مخلوقات، دلیل لزوم تسبیح خداوند و اعتراف به دور بودن او از هر عیب و نقص «سبّح اسم ربّک ... الذى خلق فسوّى»
وصف «الذى ...»، بیانگر علت تسبیح است و حرف «فاء» در «فسوّى» دلالت دارد که غرض اصلى از توصیف خداوند با جمله «خلق فسوّى»، بیان تسویه است و ذکر خلقت، به عنوان مقدمه براى بیان تسویه مى باشد.
۵ - باور به خالقیت خداوند و کمال بخشى او، زمینه ساز تسبیح نام او و پرهیز از همراه ساختن آن با هرگونه وصف نامناسب است. «سبّح اسم ... الذى خلق فسوّى»
۶ - آفریدن و نظام دادن به جهان هستى، اقتضاى ربوبیت خداوند است. «ربّک ... الذى خلق فسوّى»
۷ - تکامل تدریجى پدیده هاى هستى «خلق فسوّى»
حرف «فاء» در «فسوّى» ممکن است براى بیان ترتیب معنوى باشد، در نتیجه هر موجودى پس از آفریده شدن، وارد مرحله تسویه و تعدیل مى شود.
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۱۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۱۹ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۲ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیات ۱–۵ - نکتههای تفسیر نور
آیات ۱–۵ - پیامهای تفسیر نور
آیات ۱–۵ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۲ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱–۱۹ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۲
موضوعات
دستهبندی موضوعی
ایمان به کمال بخشی خداتساوی موجوداتتکامل تدریجی موجوداتزمینه تنزیه اسماء و صفاتتکامل خلقت موجوداتکمال موجوداتویژگیهای موجوداتایمان به خالقیت خدامنشأ نظم آفرینشاقرار به تنزیه خدازمینه تسبیح خداخدا و عیبدلایل تنزیه خداخالق موجوداتخلقت آفرینشخدا و نقصنشانه های ربوبیت خداخالقیت خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۹)
- متناسب افریده شدن اندام و هویت انسانها، از ایههای خدا+۴ آیه
- مُسَوّی
- افرینش موجودات به صورت معتدل از سوی خداوند
- باور به خالقیّت خداوند و کمالبخشی او، زمینهساز تسبیح او و پرهیز از همراه ساختن ان با هرگونه وصف نامناسب+۱ آیه
- خداوند، تعیینکننده مقدار و اندازه هر موجود، در جهان افرینش+۵ آیه
- خلقت همه اشیا و موجودات، به فرمان خداوند+۲ آیه
- خلقت هر چیزی با کیفیّت مختلف (اندازه، رنگ و سایر صفات ... )، از جانب خداوند+۳ آیه
- روییدن و خشکیدن گیاهان، نمودی از تقدیر پروردگار+۱ آیه
- توجّه به خالقیّت، هدایت، قدرت خدا، زمینه تسبیح و تنزیه محمّد صلی الله علیه و اله از خدا+۱ آیه