اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
رَبِّ السَّماواتِ وَ الأَرضِ وَ ما بَينَهُمَا الرَّحمنِ لا يَملِکُونَ مِنهُ خِطاباً (37)
پروردگار آسمانها و زمين و آنچه بين اينکه دو است خداوند رحمن است مالک نيستند از او سخني و خطاب و گفتاري.
رَبِّ السَّماواتِ رب تربيت کننده است ميگويي: زيد مربي عمرو است و عمرو مربي شده زيد است، از امير المؤمنين است عرض ميکند:
(کفاني فخرا أن تکون لي ربا و کفاني عزا أن اکون لک عبدا)
و تربيت الهي آسمانها را که ايجاد فرمود و هر کدام اينکه کرات علويه و طبقات سماويه را بجاي خود قرار داد و تحت فرمان خود.
وَ الأَرضِ کره زمين را در مدار خود با تمام آنچه در زمين است سير داد ذرهاي تخلف نميکند چه در حرکت وضعي دور خود و انتقالي دور کره شمس.
وَ ما بَينَهُمَا از ملائکه و جن و انس و طير و بهائم و حشرات و نباتات و هوا و باد و ابر و باران.
الرَّحمنِ خداوند تبارک و تعالي از روي رحمت واسعه ثابته دائميه نسبت بتمام آنها تفضل فرموده.
جلد 17 - صفحه 365
لا يَملِکُونَ مِنهُ خِطاباً مفاد: هذا يَومُ لا يَنطِقُونَ وَ لا يُؤذَنُ لَهُم فَيَعتَذِرُونَ مرسلات آيه 25 و 26. و مفاد آيه بعد. خلاصه اينکه احدي قدرت بر تکلم ندارد مگر پس از اذن و اجازه حق که ميفرمايد: اليَومَ نَختِمُ عَلي أَفواهِهِم وَ تُکَلِّمُنا أَيدِيهِم وَ تَشهَدُ أَرجُلُهُم بِما کانُوا يَکسِبُونَ يس آيه 65. حتي شفاعت تا اذن الهي نبايد حق شفاعت ندارند.