تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
إِنَّا أَنْذَرْناکُمْ عَذاباً قَرِيباً يَوْمَ يَنْظُرُ الْمَرْءُ ما قَدَّمَتْ يَداهُ وَ يَقُولُ الْکافِرُ يا لَيْتَنِي کُنْتُ تُراباً (40)
إِنَّا أَنْذَرْناکُمْ: بدرستى که ما ترسانيديم شما را به توسّط کتاب آسمانى، عَذاباً قَرِيباً: از عذاب نزديک که عذاب آخرت است؛ و نزديکى او به اعتبار تحقّق او است. زيرا هر آينده [اى] قريب است، يَوْمَ يَنْظُرُ الْمَرْءُ: روزى که بنگرد آدمى، جزاى ما قَدَّمَتْ يَداهُ: آن چيزى را که پيش فرستاده از عمل. يعنى هر کس باشد از مؤمن و کافر، در آن روز کردارهاى خود را ببيند، از خير و شرّ و طاعت و معصيت. وَ يَقُولُ الْکافِرُ: و گويد کافر به خدا و رسول و قيامت، يا لَيْتَنِي کُنْتُ تُراباً: اى کاشکى من بودم خاک! يعنى هرگز آفريده نشده بودم در دنيا. يا امروز خاک بودمى و زنده نشدمى و اين روز را نديدمى.
عبد اللّه بن عمر روايت نموده که روز قيامت تمام حيوانات را حشر کنند به جهت قصاص که گوسفند بى‌شاخ را شاخ دهند تا از گوسفند شاخ‌دار قصاص کند، اگر باو در دنيا شاخ خورده باشد. «1» و بعد از آن حيوانات خاک شوند. کافر چون آن حال را بيند، گويد اى کاش من خاک مى‌شدم، مثل حيوانات.
«1» مجمع البيان، چ 1403 هج، ج 5 ص 427.
جلد 14 - صفحه 26
تتمّه- در «علل» از ابن عباس سؤال شد که چرا مکنّى کرد حضرت رسول امير المؤمنين عليهما السّلام را به ابى تراب؟ «1» گفت: به جهت آنکه حضرت على عليه السّلام صاحب زمين و حجّت خداست بر اهل زمين بعد از حضرت رسول؛ و از وجود على عليه السّلام زمين باقى و آرام است. و من شنيدم از حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم: در وقتى که روز قيامت شود و ببينند کافران آنچه را که خدا مهيّا فرموده براى شيعيان على عليه السّلام از ثواب و تقرّب و کرامت، پس ميگويد «يا لَيْتَنِي کُنْتُ تُراباً»، يعنى از شيعيان ابو تراب و على عليه السّلام. «2»
«1» چنانکه در تفسير قمى (چ نجف) ج 2، ص 402 آمده است: «... المکنّى امير المؤمنين ابو تراب.».
«2» علل الشرايع شيخ صدوق (چ نجف 1385 هج) ج 1 باب 125، ص 156. همين روايت را در معانى الاخبار (چ حيدرى تهران) ص 120 آورده است.
جلد 14 - صفحه 27
سوره هفتاد و نهم « (النّازعات)»
سورة النّازعات- اين سوره مبارکه مکّى است.
عدد آيات- چهل و شش نزد کوفى، و چهل و پنج نزد باقى.
عدد کلمات- يکصد و هفتاد و نه.
عدد حروف- هفت صد و سه.
ثواب تلاوت- ثواب الاعمال- از حضرت صادق عليه السّلام: هر که سوره و النّازعات تلاوت کند، نميرد مگر سيراب و مبعوث نگردد، مگر سيراب، و در بهشت داخل نشود مگر سيراب. «1» (به شرط ايمان و تقوى و ثبات) و چون حق تعالى اختتام سوره النبأ فرمود به ذکر احوال قيامت، افتتاح اين سوره نيز به ذکر آن فرمايد.
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ