اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ أَن‌َّ المَساجِدَ لِلّه‌ِ فَلا تَدعُوا مَع‌َ اللّه‌ِ أَحَداً «18»
و بدرستي که مساجد مختص بخدا است پس نخوانند با خداي متعال احدي را.
وَ أَن‌َّ المَساجِدَ لِلّه‌ِ اگر مراد مراکز عبادت باشد مثل مسجد الحرام و مسجد النبي و بيت المقدس و مسجد کوفه و ساير مساجد که اينها را بيت اللّه ميگويند و بزبان ما مي‌گوييم: خانه خدا و اينکه احکام بسيار دارد تنجيس مسجد حرام است ازاله نجاست از مسجد واجب فوري است مکث جنب و حايض و نفساء در آن حرام است بلکه عبور آنها در بعض مساجد حرام است، عبادت بخصوص فرائض که در مسجد الحرام صد هزار برابر در مسجد النبي ده هزار در مسجد اقصي و کوفه هزار در مسجد جامع صد در مسجد محله بيست و پنج در مسجد بازار دوازده برابر ميفرمايد: وَ أَن‌َّ المَساجِدَ لِلّه‌ِ مختص بخدا است بايد غير از عبادت در آنها عملي انجام نداد و کافر و مشرک و اعيان نجسه مثل سگ و خوک در مسجد راه نداد بتهاي مشرکين را بايد در مساجد نگذاشت و بيرون برد، آلت لهو و ساز و موسيقي در مسجد نگذاشت آب دهن در مسجد نينداخت و صحبتهاي دنيوي در آنها نکرد و غير اينها از محرمات و مکروهات.
فَلا تَدعُوا مَع‌َ اللّه‌ِ أَحَداً و اگر مراد مواضع سجده باشد که هفت موضع است پيشاني دو کف دست دو سر زانو دو انگشت پا که واجب است در حال سجده بر زمين گذاشت و هر کدام احکامي دارد که در فقه بيان شده، و مستحب‌ّ است تعفير که بيني باشد آنهم روي زمين باشد که هشت موضع ميشود و هر کدام احکامي دارد. پيشاني بايد بر ما يصح السجود عليه باشد که زمين از خاک و سنگ و ريگ باشد و آنچه از زمين روئيده ميشود مثل چوب حصير برگ مشروط بر اينکه ملبوس و مأکول نباشد و از معادن و فلزات نباشد و مطبوخ نباشد، و بايد محل سجده پاک باشد و محل مواضع سجده غصبي نباشد و از جنس حيواني نباشد و استقرار داشته باشد متزلزل نباشد، و اذکار مخصوصه دارد و غير اينها از احکام. پس اينکه موضع للّه است سجده بر غير خدا حرام است مثل سجده بر شمس که هدهد گفت: يَسجُدُون‌َ لِلشَّمس‌ِ مِن دُون‌ِ اللّه‌ِ نمل آيه 24.
و سجده مشرکين بر اصنام و آلهه خود، و سجده در حضور سلاطين و ملوک، بلکه در
جلد 17 - صفحه 238
حضور انبياء و ائمه اطهار و علماء اعلام و عتبه اعتاب مقدسه و امثال اينها و اينهم دو قسم است سجده عبوديت شرک است و سجده تعظيم حرام است.
سؤال: بنا بر اينکه چه معني داشت سجده ملائکه بر آدم و سجده يعقوب و پسران بر يوسف که ميفرمايد: وَ إِذ قُلنا لِلمَلائِکَةِ اسجُدُوا لِآدَم‌َ فَسَجَدُوا إِلّا إِبلِيس‌َ أَبي وَ استَکبَرَ وَ کان‌َ مِن‌َ الکافِرِين‌َ بقره آيه 32، و ميفرمايد: وَ رَفَع‌َ أَبَوَيه‌ِ عَلَي العَرش‌ِ وَ خَرُّوا لَه‌ُ سُجَّداً يوسف آيه 101!.
جواب: اولا سجده تعظيم بود نه عبوديت، و ثانيا سجده ملائکه بامر الهي بود لذا ابليس کافر شد و سجده تعظيم در شرايع سابقه جايز بود لکن در شريعت اسلام حرام است که از پيغمبر اکرم است فرمود: اگر سجده بر غير خدا در شريعت من جايز بود ميگفتم که زنها سجده کنند بر شوهرها.