اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
إِن‌َّ رَبَّک‌َ هُوَ أَعلَم‌ُ بِمَن ضَل‌َّ عَن سَبِيلِه‌ِ وَ هُوَ أَعلَم‌ُ بِالمُهتَدِين‌َ «7»
محققا خداوند داناتر است بآن کسي که گمراه شده از راه حق و او داناتر است بکساني که هدايت شده‌اند.
مکرر گفته‌ايم در ذيل بسياري از آيات که سبيل الهي و صراط مستقيم اعتقاد بجميع عقائد حقه و عمل باعمال صالحه و اجتناب از جميع اخلاق فاسده و اعمال سيئه است
جلد 17 - صفحه 127
و اينکه يک راه بيشتر نيست در هر قسمتي اگر از اينکه راه خارج شد ضلالت است و سبل شيطاني است و آنها هزارها راه است و چون خداوند متعال از قلوب و ضمائر ناس با خبر است و ظاهر و باطن هر کس را ميداند و علمش احاطه بکل امور و اشياء دارد ولي ديگران حتي انبياء بجميع اينها احاطه ندارند و فقط مکلف بظواهر هستند ميفرمايد:
إِن‌َّ رَبَّک‌َ هُوَ أَعلَم‌ُ بِمَن ضَل‌َّ عَن سَبِيلِه‌ِ در امر توحيد بمعاني خمسه ذاتي صفاتي افعالي عبادتي نظري در باره صفات الهيه کماليه جماليه جلاليه، در باب عدل بمعاني ثلاثه فعل قبيح و لغو و ظلم از او صادر نميشود، در باب نبوت اعتقاد بجميع انبياء و شئونات و صفات آنها و تصديق جميع فرمايشات آنها، و همچنين در باب امامت ائمه هدي، و در خصوصيات معاد و ضروريات دين و مذهب که انکار يکي از آنها ضلالت است، و هکذا در قسمت اخلاق و افعال و اعمال.
وَ هُوَ أَعلَم‌ُ بِالمُهتَدِين‌َ که قدمي از صراط مستقيم و سبيل الهي بيرون نگذاشتند معتقد بجميع عقايد حقه و ضروريات دينيه، و عامل بجميع وظائف شرعيه و متخلق بجميع اخلاق حميده بودند.
تنبيه: در باب ضلالت بسا اگر متنبه شوند ميتوانند برگردند و در صراط مستقيم وارد شوند که چندان دور نيفتاده‌اند و اما اگر آن قدر دور شده‌اند که ديگر برگشتن ندارد در ضلالت ميمانند.