سوره ملک(الملك)، آیه ۱۵ · جزء ۲۹ · صفحه ۵۶۳
هُوَ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ ذَلُولًا فَامْشُوا فِي مَنَاكِبِهَا وَكُلُوا مِن رِّزْقِهِ وَإِلَيْهِ النُّشُورُ
او کسی است که زمین را برای شما رام کرد، بر شانههای آن راه بروید و از روزیهای خداوند بخورید؛ و بازگشت و اجتماع همه به سوی اوست!
معنی کلمات و عبارات
«ذَلُولاً»: رام. مسخّر (نگا: بقره / ). «مَنَاکِب». جمع مَنْکِب، دوش. مراد جوانب و اطراف زمین است. «النُّشُورُ»: زنده شدن مردگان. رستاخیز مردگان. «إلَیْهِ»: حرف إلی به معنی (لَ) است، مانند: أَلأمْرُ إِلَیْکَ (نگا: مغنی لبیب). برخی (نُشور) را به معنی (بازگشت) دانستهاند (نگا: نمونه، روحالبیان، روحالمعانی).
نزول
سال ۷ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱ - خداوند، زمین را براى انسان رام و قابل بهره بردارى قرار داد. «هو الذى جعل لکم الأرض ذلولاً»
۲ - خداوند، زمین را به گونه اى آفرید که در جهت مصالح و منافع انسان ها باشد. «جعل لکم الأرض ذلولاً»
۳ - حرکت انسان ها، بر روى زمین و اطراف و اکناف آن، از نعمت هاى خداوند و جلوه لطف او است. «جعل لکم الأرض ذلولاً فامشوا فى مناکبها»
مقصود از «مناکب» (شانه ها) در این آیه، روى زمین و اطراف و اکناف آن است. گفتنى است برداشت یاد شده، با توجه به این نکته است که آیه شریفه، در مقام برشمردن نعمت هاى الهى به بشر است.
۴ - زمین، بستر و منبعى مناسب براى تغذیه و تأمین نیازمندى هاى بشر «و کلوا من رزقه»
۵ - وجود روزى و نیازمندى هاى بشر در زمین، از نعمت هاى خداوند و جلوه لطف او است. «هو الذى جعل لکم الأرض ذلولاً ... و کلوا من رزقه»
۶ - آفرینش زمین و بستر مناسب بودن آن براى حرکت و روزى انسان ها، جلوه علم و آگاهى خداوند بر احوال نهان و آشکار انسان ها «إنّه علیم بذات الصدور ... هو الذى جعل لکم الأرض ذلولاً ... و کلوا من رزقه»
برداشت یاد شده، با توجه به این نکته است که آیه شریفه، درصدد تبیین چگونگى علم خداوند بر احوال و ضمیر انسان ها است که در دو آیه قبل، از آن سخن به میان آمده است.
۷ - برانگیخته شدن و رستاخیز انسان ها در قیامت، تنها به سوى خداوند است. «و إلیه النشور»
۸ - زندگى دنیوى، گذرگاهى است براى عبور به عالم آخرت. «و إلیه النشور»
یادآورى نشر و رستاخیز انسان ها - پس از بیان آفرینش زمین و تأمین نیازمندى هاى بشر در آن - مى تواند اشاره به مطلب یاد شده باشد.
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۲۲ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۵–۳۰ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۱۵ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۱۵ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۱۵ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۱۵ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۱۵ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱۲–۲۱ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۱۵
موضوعات
دستهبندی موضوعی
حرکت در زمینعلم خدا به انسان هانعمت حرکت در زمینثبات زمینمنابع تأمین نیازهانعمت روزیآثار زندگی دنیویزمینه زندگی اخرویویژگیهای خلقت زمینرابطه دنیا و آخرتعلم خدا به رازهافلسفه خلقت زمینمنابع روزیناپایداری زندگی دنیویفواید زمیننشانه های لطف خدامنابع تغذیهمنافع انساننشانه های علم خداحشر اخروی انسان هاخالق زمینعلم غیب خداخالقیت خدانعمتهای خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۴)
- افرینش موادّ خوراکی از ایات خدا
- ارامش و استقرار زمین از ایات خدا+۸ آیه
- کسب و کار (مورد تشویق و تاکید خداوند و) تامینکننده نیاز اقتصادی انسان+۶ آیه
- کار و تلاش بر روی زمین، عامل تامین روزی و زندگی
- خداوند، رام و هموارکننده زمین، برای حرکت انسان، جهت تامین روزی
- زمین، از منابع تامین کننده رزق و روزی انسان+۹ آیه
- خداوند، تامین کننده رزق انسانها از زمین+۸ آیه
- خداوند، فراهم اورنده رزق و روزی انسانها+۸ آیه
- افریده شدن زمین به صورت بستری گسترده و ارام برای اسایش انسانها+۷ آیه
- قابل سکونت بودن زمین، از لوازم اسایش+۱۰ آیه
- حلال بودن استفاده از زمین و منافع ان، برای انسانها+۷ آیه
- استقرار زمین و حفظ ان از فروپاشی، از ایات خدا+۸ آیه
- مسخّر و رام بودن زمین، در راستای منافع انسان
- خداوند، خالق و پدیداورنده زمین+۲ آیه
- خداوند، قراردهنده زمین، در جهت منافع انسان+۷ آیه
- زمین، بستری ارام برای زندگانی بشر، به امر خداوند+۹ آیه
- زمین، قرارگاه و محلّ اسایش انسان+۲ آیه
- تامین روزی انسان، از فواید زمین+۱۱ آیه
- زمین، از منابع پیدایش گیاه، برای تغذیه انسان و چهارپایان+۳ آیه
- افرینش زمین در راستای منافع و مصالح ادمیان، از نعمتهای خدا+۸ آیه
- اباحه و حلال بودن استفاده از زمین و منافع ان، برای انسانها+۷ آیه
- افرینش زمین و بستر مناسب بودن ان برای حرکت و روزی انسانها، در قلمرو علم و اگاهی خداوند
- کسب و کار، مورد تشویق و ترغیب خداوند+۶ آیه
- کسب و کار بر روی زمین، راهی برای تامین زندگی و روزی