نکته‌های تفسیر نور

براى اين آيه، شأن نزول‌هاى متفاوتى بيان شده است، امّا آنچه مسلّم است پيامبر که همسران متعدّد داشت، گاهى گرفتار رفتارهاى حسادت‌آميز آنان مى‌شد و به خاطر جلب رضايت عمومى آنان، از حقوق مشروع خود مى‌گذشت. با آنکه اين تحريم‌ها، امرى شخصى بود، امّا چون پيامبر به عنوان الگوى جامعه معرّفى شده است، ممکن بود ديگران احساس کنند حکم شرعى است و از آن پيروى کنند، لذا خداوند پيامبرش را از آن برحذر مى‌دارد و در واقع به مردم مى‌فهماند که اين‌گونه رفتارهاى پيامبر، شخصى بوده و نبايد براى ديگران ملاک عمل قرار گيرد. يکى از دلايلِ اينکه قرآن از طرف خداوند نازل شده است، لحن توبيخى قرآن نسبت به پيامبر در برخى آيات است، زيرا هيچ کس در کتاب رسمى و هميشگى‌اش، خودش را توبيخ نمى‌کند و همين عتاب‌ها نشانه آن است که وحى الهى تحريف نشده است. نمونه ديگر آن را در آيه 43 سوره توبه مى‌خوانيم که درباره مرخّصى دادن پيامبر براى ترک جبهه به بعضى از راحت‌طلبان مى‌فرمايد: «عَفَا اللَّهُ عَنْکَ لِمَ أَذِنْتَ لَهُمْ» رعايت اهم و مهمّ را فراموش نکنيم. سوگند اهميّت دارد، ولى حفظ احکام دين مهم‌تر است و لذا کسى که سوگند خورده، حلالى را بر خود حرام کند، سوگندش از طريق پرداخت کفّاره شکسته مى‌شود و ميزان اين کفّاره در آيه 89 سوره مائده آمده است: «فَکَفَّارَتُهُ إِطْعامُ عَشَرَةِ مَساکِينَ مِنْ أَوْسَطِ ما تُطْعِمُونَ أَهْلِيکُمْ أَوْ کِسْوَتُهُمْ أَوْ تَحْرِيرُ رَقَبَةٍ فَمَنْ لَمْ يَجِدْ فَصِيامُ ثَلاثَةِ أَيَّامٍ ذلِکَ کَفَّارَةُ أَيْمانِکُمْ إِذا حَلَفْتُمْ» تحريم پيامبر، يک محروم کردن شخصى، از طريق سوگند بود که در اين آيه، راه نجات از آن مطرح شده است.

آیات این صفحه