سوره تحریم(التحريم)، آیه ۲ · جزء ۲۸ · صفحه ۵۶۰
قَدْ فَرَضَ اللَّهُ لَكُمْ تَحِلَّةَ أَيْمَانِكُمْ وَاللَّهُ مَوْلَاكُمْ وَهُوَ الْعَلِيمُ الْحَكِيمُ
خداوند راه گشودن سوگندهایتان را (در این گونه موارد) روشن ساخته؛ و خداوند مولای شماست و او دانا و حکیم است.
معنی کلمات و عبارات
«فَرَضَ»: اجازه داده است. مقرّر داشته است. واژه (فَرَضَ) اگر با (عَلی) همراه باشد، به معنی (وجوب) است، و اگر با (ل) باشد، به معنی مقرّر و مشخّص داشتن و اجازه دادن است (نگا: بقره / و احزاب / ). «تَحِلَّةَ»: گشودن. حلال کردن. مراد کفّاره دادن و از زیر بار مسؤولیّت سوگند به در آمدن است (نگا: مائده / ).
نزول
سال ۲۲ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۲۰ رویداد)
- تخریب مسجد ضرارمرتبط با نزول
22 بعثت · مدینه - بخشش سه تنِ بازمانده از تبوکمرتبط با نزول
22 بعثت · مدینه - حج ابوبکر و ابلاغ برائت
22 بعثت · مکه - اعزام علی به یمن
22 بعثت · یمن - هیئت مسیحیان نجران
22 بعثت · مدینه - وفد عبدالقیس
22 بعثت · مدینه - آمدن عدی بن حاتم
22 بعثت · مدینه - وفد اشعریان
22 بعثت · مدینه - وفد بنی حنیفه
22 بعثت · مدینه - وفد بنی تمیم
22 بعثت · مدینه - وفد همدان
22 بعثت · مدینه - وفد کنده
22 بعثت · مدینه - وفد ثقیف
22 بعثت · مدینه - وفد تجیب
22 بعثت · مدینه - اعزام خالد به بنی حارث نجران
22 بعثت · نجران - اعزام خالد به دومةالجندل
22 بعثت · دومةالجندل - اعزام معاذ و ابوموسی به یمن
22 بعثت · یمن - مباهله با مسیحیان نجران
22 بعثت · مدینه - پیمانهای ایله و جربا و اذرح
22 بعثت · ایله / جربا / اذرح - عامالوفود: سال هیئتها
22 بعثت · مدینه
نکات آیه
۱ - توصیه خداوند به پیامبر(ص)، مبنى بر شکستن سوگند خود درباره محروم شدن از عملى مباح و حلال، براى جلب رضایت همسران خود «قد فرض اللّه لکم تحلّة أیمنکم»
۲ - سوگند پیامبر(ص)، بر محروم کردن خود از عملى مباح و حلال، به خاطر جلب رضایت برخى از همسران «قد فرض اللّه لکم تحلّة أیمنکم»
۳ - مقرر شدن شکستن سوگند بر محرومیت از مباحات و حلال هاى شرعى، با دادن کفّاره «قد فرض اللّه لکم تحلّة أیمنکم»
۴ - سوگند و تعهد بر محرومیت خویش از مباحات و حلال ها، عملى بى اعتبار در نگاه وحى «قد فرض اللّه لکم تحلّة أیمنکم»
۵ - وجود سنّت سوگند بر ترک برخى از حلال ها و مباحات در میان مردم صدراسلام و پیش از آن «قد فرض اللّه لکم تحلّة أیمنکم»
۶ - خداوند، مولا و سرپرست حقیقى انسان ها است. «و اللّه مولیکم»
۷ - تشریع خداوند، از موضع مولویت او نسبت به انسان ها است. «قد فرض اللّه لکم ... و اللّه مولیکم»
یادآورى مولا و سرپرست بودن خداوند - پس از تشریع قانون شکستن سوگند - مى تواند گویاى حقیقت یاد شده باشد.
۸ - جلب رضاى مولاى حقیقى (خدا)، برتر و شایسته تر از جلب رضایت دیگران است. «تبتغى مرضات أزوجک ... و اللّه مولیکم»
یادآورى مولا و سرپرست بودن خداوند - پس از فرمان به شکستن سوگندهایى که گاهى براى جلب رضایت دیگران است - مى تواند اشاره به مطلب یاد شده باشد.
۹ - خداوند، علیم (دانا) و حکیم (سنجیده کار) است. «و هو العلیم الحکیم»
۱۰ - تشریع خداوند، برخاسته از علم و حکمت او است. «قد فرض اللّه لکم ... و هو العلیم الحکیم»
یادآورى علم و حکمت خداوند - پس از تشریع قانون شکستن سوگند - مى تواند بیانگر مطلب یاد شده باشد.
۱۱ - حکم خداوند مبنى بر شکستن سوگند درباره محرومیت از مباحات و حلال ها، عالمانه و حکیمانه بوده و در جهت مصالح و منافع انسان ها است. «قد فرض اللّه لکم تحلّة أیمنکم ... و هو العلیم الحکیم»
تفسیر (۱۰)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۱۲ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۲ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیات ۱–۲ - نکتههای تفسیر نور
آیات ۱–۲ - پیامهای تفسیر نور
آیات ۱–۲ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۲ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱–۵ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۲
موضوعات
دستهبندی موضوعی
بی اعتباری سوگند بر تحریم حلالحنث سوگند بر ترک حلالحنث سوگند محمدسوگند بر تحریم حلالسوگند در صدر اسلامفلسفه حنث سوگندفلسفه سوگند محمدکفاره حنث سوگندتحریم حلال محمدزمینه رضایت همسران محمدتاریخ سوگندبرتری رضایت خدامحمد و همسرانمولای انسان هامصالح انسان هامنشأ تشریع احکاماحکام سوگندتاریخ محمدآثار حکمت خداولایت خداآثار علم خداتوصیه به محمدحکیمعلیمتوصیه های خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۵)
- جواز شکستن سوگند، در صورت حرام کردن امر مباح بر خود+۱ آیه
- جواز نقض سوگند، با پرداخت کفّاره ان
- حکمت خداوند، امیخته با علم او+۱ آیه
- حکم خداوند، برای شکستن سوگند، در مورد محرومیّت از مباحات، حکیمانه و در جهت مصالح انسانها+۱ آیه
- توصیه خداوند به پیامبر(صلی الله علیه واله)، برای شکستن سوگند خود درباره محروم شدن از عملی مباح و حلال، برای جلب رضایت همسران خود+۱ آیه
- سوگند و تعهد بر محرومیّت خویش از مباحات و حلالها، عملی بی اعتبار در نگاه وحی+۱ آیه
- مقرّر شدن شکستن سوگند بر محرومیّت از مباحات و حلالهای شرعی، با دادن کفّاره+۱ آیه
- وجود سنّت سوگند بر ترک برخی از حلالها و مباحات، در میان مردم صدر اسلام و پیش از ان+۱ آیه
- لزوم شکستن سوگند درباره محرومیّت از مباحات و حلالها، حکمی عالمانه و حکیمانه+۱ آیه
- جواز شکستن سوگند بر تحریم مباحات بر خود
- سرزنش همسران محمّد، به علّت فراهم اوردن زمینه سوگند ایشان بر تحریم عسل+۲ آیه
- علیم / اسماوصفات+۴ آیه
- فارض / اسماوصفات+۳ آیه
- جواز شکستن قسم، در صورت محروم ساختن خویش از مباحات و حلالها+۱ آیه
- قسم خوردن برخی مردم صدر اسلام، به ترک برخی از حلالها و مباحات+۱ آیه
- قسم خوردن امری رایج در صدر اسلام
- جواز شکستن قسمهای مربوط به تحریم مباحات و حلالهای شرعی، همراه با پرداخت کفّاره
- حنث قسم بر محرومیّت از مباحات و حلالهای شرعی، دارای کفّاره+۱ آیه
- جواز شکستن قسم برای پیامبر صلی الله علیه و اله، در صورت ضرورت+۱ آیه
- جلب رضایت همسران، مورد اهتمام پیامبر صلی الله علیه و اله، در معاشرت با انان+۱ آیه
- عتاب خداوند به پیامبر صلی الله علیه و اله به علت تحریم حلال، جهت رضایت همسرانش+۱ آیه
- توصیه خداوند به پیامبر صلی الله علیه و اله برای شکستن سوگند خود، درباره محروم شدن از عملی مباح و حلال، برای جلب رضایت همسران خود+۱ آیه
- سوگند پیامبر صلی الله علیه و اله بر محروم کردن خود از عملی مباح و حلال، به خاطر رضایت برخی همسرانش+۱ آیه
- جواز نقض سوگند، با پرداخت کفّاره ان
- حق ولایت الهی، تنها مجوّز برای تشریع و قانونگذاری+۱ آیه