اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
بِسم‌ِ اللّه‌ِ الرَّحمن‌ِ الرَّحِيم‌ِ
يا أَيُّهَا النَّبِي‌ُّ لِم‌َ تُحَرِّم‌ُ ما أَحَل‌َّ اللّه‌ُ لَک‌َ تَبتَغِي مَرضات‌َ أَزواجِک‌َ وَ اللّه‌ُ غَفُورٌ رَحِيم‌ٌ «1»
الکلام في فضل هذه السورة- گذشت در سوره طلاق حديثي که از إبن بابويه از حضرت صادق (ع) فرمود:
«من قرأ سورة الطلاق و التحريم في فريضة أعاذه اللّه أن يکون يوم القيامة ممن يخاف و يحزن و عوفي من النار و أدخله اللّه الجنة بتلاوته اياهما و محافظته عليهما لانهما للنبي (ص)»
و اخبار زيادي از خواص القرآن از پيغمبر و حضرت صادق (ع) روايت کرده‌اند چون سند ندارد از نقلش صرف نظر کرديم بکتب تفسير مراجعه کنيد.
بِسم‌ِ اللّه‌ِ الرَّحمن‌ِ الرَّحِيم‌ِ يا أَيُّهَا النَّبِي‌ُّ لِم‌َ تُحَرِّم‌ُ ما أَحَل‌َّ اللّه‌ُ لَک‌َ اي پيغمبر اکرم براي چه تحريم کردي آنچه را که خدا براي تو حلال فرموده.
شرح اينکه قضيه را مفسرين مختلف نقل کرده‌اند و اخباري هم در اينکه باب رسيده و خلاصه آنچه بنظر نزديکتر ميآيد آنکه پيغمبر (ص) قرار داده بود هر روزي را بيتوته در حجره يکي از زوجات باشد، روزي که روز حفصه دختر عمر بود و در حجره او تشريف برد حفصه اجازه گرفت که من يک کاري دارم با پدرم بروم او را ملاقات کنم حضرت اجازه داد رفت، حضرت ماريه قبطيه را خواست که سلطان روم برسم هديه براي حضرت فرستاده بود و نزد او رفت چون حفصه آمد و فهميد اعتراض نمود که امروز
جلد 17 - صفحه 70
نوبت من بود. حضرت فرمود: ديگر نزد او نميروم، و گفتند حضرت قسم ياد کرد که بر خود حرام کردم و با حفصه قرار داد نمود که بر ساير زوجات مستور بدارد، حفصه بعايشه و ديگران گفت اينکه آيه نازل شد: يا أَيُّهَا النَّبِي‌ُّ لِم‌َ تُحَرِّم‌ُ ما أَحَل‌َّ اللّه‌ُ لَک‌َ که ماريه بملک يمين مملو که حضرت بود ميفرمايد: يا أَيُّهَا النَّبِي‌ُّ إِنّا أَحلَلنا لَک‌َ أَزواجَک‌َ اللّاتِي آتَيت‌َ أُجُورَهُن‌َّ وَ ما مَلَکَت يَمِينُک‌َ مِمّا أَفاءَ اللّه‌ُ عَلَيک‌َ ... الآية احزاب آيه 49. و نيز ميفرمايد: لا يَحِل‌ُّ لَک‌َ النِّساءُ مِن بَعدُ وَ لا أَن تَبَدَّل‌َ بِهِن‌َّ مِن أَزواج‌ٍ وَ لَو أَعجَبَک‌َ حُسنُهُن‌َّ إِلّا ما مَلَکَت يَمِينُک‌َ احزاب آيه 52. لذا ميفرمايد: براي چه حرام کردي آنچه را که خدا براي تو حلال فرموده که ماريه ملک يمين تو بود و بر تو حلال بود و در نوبت هم نبود مثل ازواج هر وقت اراده ميکردي مانعي نداشت.
تَبتَغِي مَرضات‌َ أَزواجِک‌َ براي خشنودي زنهاي خود بر خود حرام کردي و آنچه بنظرم ميرسد اينکه حرام کردن نه مراد اينکه باشد که نزد او رفتن حرام شرعي باشد که ديگر نتواند نزد او برود بلکه بمعني ممنوع کردن خود را که نزد او نرود براي ترضيه قلوب زنها.
وَ اللّه‌ُ غَفُورٌ رَحِيم‌ٌ يعني اثر بر اينکه منع بار نکن و ترضيه زوجات هم لازم نيست و خود را ممنوع نفرما خداوند مؤاخذه نميکند نه اينکه العياذ پيغمبر معصيتي کرده باشد و خدا او را ببخشد و مورد رحمت خود قرار دهد.