اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
قَد فَرَض‌َ اللّه‌ُ لَکُم تَحِلَّةَ أَيمانِکُم وَ اللّه‌ُ مَولاکُم وَ هُوَ العَلِيم‌ُ الحَکِيم‌ُ «2»
بتحقيق خداوند واجب و فرض فرموده براي شما مسلمين که قسمهاي خود را حل کنيد بدون کفاره و خدا مولي و صاحب اختيار و فرمان فرماي شما است و او است داناي حکيم بجميع مصالح و حکم و صلاح و فساد.
قَد فَرَض‌َ اللّه‌ُ لَکُم تَحِلَّةَ أَيمانِکُم از اينکه جمله استفاده ميشود که حضرت قسم ياد کرده بود که نزد ماريه نرود خداوند اولا ميفرمايد: براي رضاي زوجات چرا چنين کردي خدايي که بر تو حلال کرده بود ما ملکت يمينک را براي چه خود را ممنوع کردي و حال هم واجب فرمود که اينکه قسم را حل کني بدادن کفاره قسم و
جلد 17 - صفحه 71
کفاره قسم را خدا در قرآن سه چيز قرار داده که ميفرمايد: فَکَفّارَتُه‌ُ إِطعام‌ُ عَشَرَةِ مَساکِين‌َ مِن أَوسَطِ ما تُطعِمُون‌َ أَهلِيکُم أَو کِسوَتُهُم أَو تَحرِيرُ رَقَبَةٍ فَمَن لَم يَجِد فَصِيام‌ُ ثَلاثَةِ أَيّام‌ٍ ذلِک‌َ کَفّارَةُ أَيمانِکُم مائده آيه 91 در بعض اخبار دارد: حضرت اطعام عشرة مساکين فرمود، و در بعض کلمات دارد: عتق رقبه نمود.
مسألة: قسم‌هايي که انسان ياد ميکند چند قسم است: يکي قسم لغو به اينکه امر واجبي يا ممدوحي را ترک کند يا امر حرامي يا مرجوحي را بجا آورد که ميفرمايد:
لا يُؤاخِذُکُم‌ُ اللّه‌ُ بِاللَّغوِ فِي أَيمانِکُم اينکه نوع قسم‌ها تأثير ندارد.
و يک قسم اينکه که بر فعل واجبي يا مندوبي باشد واجب ميشود يا وجوبش مؤکد ميشود و در مخالفتش کفاره دارد.
يک قسم بر امر مباحي است که بجا آورد يا ترک کند اينکه واجب يا حرام ميشود، و مورد چون امر را حجي بود و ترضيه قلب زوجات در همچو مواردي حسني نداشت خداوند امر فرمود که حل کند بدادن کفاره بعين نظير قسم ايوب بود که قسم ياد کرد که اگر گيسوان زوجه بريده شده او را صد تازيانه بزند پس از آنکه ديد اينکه اغواي شيطان بوده و زوجه او تقصير نداشته خدا ميفرمايد: وَ خُذ بِيَدِک‌َ ضِغثاً فَاضرِب بِه‌ِ وَ لا تَحنَث ص آيه 43 که در آيه قبل فرمود: تَبتَغِي مَرضات‌َ أَزواجِک‌َ با اينکه معلوم است اينکه از روي حسد و کينه و بغضي که عايشه و حفصه با ماريه داشتند که حتي نسبت زنا باو دادند که شرحش گذشت در مورد ابراهيم پسر پيغمبر و افک عايشه از آيه 4 تا آيه 20 در سوره نور.
وَ اللّه‌ُ مَولاکُم ولايت کليه بر کافه موجودات علويه و سفليه حتي بر انبياء و ملائکه اختصاص باو دارد و بعد از آن ولايت جعليه که بر انبياء و اوصياء آنها جعل فرموده که ميفرمايد: إِنَّما وَلِيُّکُم‌ُ اللّه‌ُ وَ رَسُولُه‌ُ وَ الَّذِين‌َ آمَنُوا الَّذِين‌َ يُقِيمُون‌َ الصَّلاةَ وَ يُؤتُون‌َ الزَّکاةَ وَ هُم راکِعُون‌َ مائده آيه 55 در خاتم بخشي امير المؤمنين بايد تحت اطاعت و فرمان الهي باشيد.
وَ هُوَ العَلِيم‌ُ الحَکِيم‌ُ تفسيرش واضح است و مکرر بيان شده.
72