اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
قُل إِن‌َّ المَوت‌َ الَّذِي تَفِرُّون‌َ مِنه‌ُ فَإِنَّه‌ُ مُلاقِيکُم ثُم‌َّ تُرَدُّون‌َ إِلي عالِم‌ِ الغَيب‌ِ وَ الشَّهادَةِ فَيُنَبِّئُکُم بِما کُنتُم تَعمَلُون‌َ «8»
بگو محققا اينکه مرگي که از او فرار ميکنيد پس دامن گير شما ميشود و او شما را ملاقات ميکند پس از آن بر ميگرديد بعالم غيب و شهود پس خبر به شما داده ميشود بآنچه که بوديد عمل ميکرديد.
قُل إِن‌َّ المَوت‌َ الَّذِي تَفِرُّون‌َ مِنه‌ُ کساني که علاقه به دنيا و زخارف آن دارند و نميتوانند دل از آن بردارند البته از آن فرار ميکنند بخلاف کساني که دل از او کنده‌اند و او را عقب سر انداخته آرزوي مرگ ميکنند ميگويند: «عجل وفاتي سريعا» و ميگويند:
«خط الموت علي ولد آدم مخط القلادة علي جيد الفتاة و ما أولهني الي أسلافي اشتياق يعقوب الي يوسف».
و امثال اينها. و دنيا با همه رياست‌ها در نظر آنها مثل گوشت گنديده در دهان شخص خوره‌دار است
«دار بالبلاء محفوفة و بالغدر موصوفة»
دار محنت و بليت.
فَإِنَّه‌ُ مُلاقِيکُم کُل‌ُّ نَفس‌ٍ ذائِقَةُ المَوت‌ِ آل عمران آيه 182 و انبياء آيه 36 و عنکبوت آيه 57.
ثُم‌َّ تُرَدُّون‌َ إِلي عالِم‌ِ الغَيب‌ِ وَ الشَّهادَةِ قيامت را عالم الغيب و الشهادة فرمود ممکن است مراد اينکه باشد که امروز بر شما غيب است و در آن روز شهود ميشود و ممکن است که اسرار شما که احدي جز خدا نميداند ظاهر ميشود که ميفرمايد: يَوم‌َ تُبلَي السَّرائِرُ طارق آيه 9 و ممکن است که ظاهر و باطن شما مورد سؤال و جزاء واقع شود.
فَيُنَبِّئُکُم بِما کُنتُم تَعمَلُون‌َ در نامه عمل جزئي و کلي اعمال ثبت شده که ميفرمايد: ما يَلفِظُ مِن قَول‌ٍ إِلّا لَدَيه‌ِ رَقِيب‌ٌ عَتِيدٌ ق آيه 17. وَ وُضِع‌َ الکِتاب‌ُ فَتَرَي المُجرِمِين‌َ مُشفِقِين‌َ مِمّا فِيه‌ِ وَ يَقُولُون‌َ يا وَيلَتَنا ما لِهذَا الکِتاب‌ِ لا يُغادِرُ صَغِيرَةً وَ لا کَبِيرَةً إِلّا أَحصاها وَ وَجَدُوا ما عَمِلُوا حاضِراً کهف آيه 47. شهود شهادت ميدهند و آنها بسيارند اعضاء و جوارح: اليَوم‌َ نَختِم‌ُ عَلي أَفواهِهِم وَ تُکَلِّمُنا أَيدِيهِم وَ تَشهَدُ أَرجُلُهُم بِما کانُوا يَکسِبُون‌َ يس آيه 65، انبياء و ائمه هدي: فَکَيف‌َ إِذا جِئنا مِن کُل‌ِّ أُمَّةٍ بِشَهِيدٍ
جلد 17 - صفحه 12
وَ جِئنا بِک‌َ عَلي هؤُلاءِ شَهِيداً نساء آيه 47. و در جامعه دارد:
(شهداء دار البقاء)
، قرآن، زمين که روي او عمل واقع شده، ملائکه، حفظه، و کرام الکاتبين و غير اينها از شهود قيامت.