در فرهنگ قرآن، مالِ دنيا فضل الهى است، لذا در اين آيه مىفرمايد: «وَ ابْتَغُوا مِنْ فَضْلِ اللَّهِ»، بعد از پايان نماز جمعه، به سراغ فضل خدا يعنى درآمد و تجارت برويد. چنانکه در جاى ديگر، آن را «خير» شمرده و مىفرمايد: «إِنْ تَرَکَ خَيْراً الْوَصِيَّةُ» «1» اگر کسى خيرى باقى گذارده، وصيت کند که در اينجا مراد از خير، مال دنياست.
پيامبر اکرم صلى الله عليه و آله فرمود: هرکس در بازار و محل کسب و کار با اخلاص خدا را ياد کند، در حالى که مردم از خدا غافلند و به کارهاى خود مشغولند، خداوند براى او هزار حسنه ثبت مىکند و روز قيامت او را مورد مغفرت ويژه خويش قرار مىدهد. «2»
نشاط انسان براى عبادت بايد بيش از نشاط او براى کسب درآمد باشد. درباره عبادت فرمود: «فَاسْعَوْا إِلى ذِکْرِ اللَّهِ» و در اين آيه درباره تجارت مىفرمايد: «وَ ابْتَغُوا مِنْ فَضْلِ اللَّهِ» هر دو کلمه «فَاسْعَوْا» و «ابْتَغُوا» به معناى تلاش و حرکت است، ليکن در آيه اول واژه «سعى» و حرف «فاء» وجود دارد که عشق و نشاط و سرعت در آن نهفته است.
فضل الهى گاهى مادّى و گاهى معنوى است. در آيه چهارم همين سوره درباره بعثت
«1». بقره، 180.
«2». تفسير مجمع البيان.
جلد 10 - صفحه 44
پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: «ذلِکَ فَضْلُ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَنْ يَشاءُ» و در اين آيه درباره کسب و کار و تجارت مىفرمايد: «وَ ابْتَغُوا مِنْ فَضْلِ اللَّهِ».