اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
فَإِذا قُضِيَت‌ِ الصَّلاةُ فَانتَشِرُوا فِي الأَرض‌ِ وَ ابتَغُوا مِن فَضل‌ِ اللّه‌ِ وَ اذکُرُوا اللّه‌َ کَثِيراً لَعَلَّکُم تُفلِحُون‌َ «10»
پس زماني که نماز ادا شد و بجا آورده شد پس منتشر شويد در زمين و طلب کنيد از فضل الهي و ياد خدا کنيد و ذکر الهي بجا آوريد بسيار اميد است که شما رستگار شويد.
فَإِذا قُضِيَت‌ِ الصَّلاةُ فَانتَشِرُوا فِي الأَرض‌ِ امر ترخيصي است نه واجب است و نه مستحب‌ّ چون در موقع نماز فرمود: وَ ذَرُوا البَيع‌َ و حرام بود بيع و اشتغال بامور دنيوي ميفرمايد: پس از فراغ از نماز حرمت برداشته شده ميخواهيد مشغول تجارت و کسب و کارهاي شخصيه خود شويد مانعي ندارد لکن.
وَ ابتَغُوا مِن فَضل‌ِ اللّه‌ِ يعني به معاملات مشروعه و استفادات محلله که شارع ترخيص کرده نه مثل زمان حاضر که عصر جمعه کسب و کار را تعطيل ميکنند و براي تفريح و تفرج و ملاهي ميروند که ميتوان گفت که معاصي که در جمعه واقع ميشود مضاعف است از معاصي که بقيه ايام مرتکب ميشوند از سينما و تماشا خانه و ساز و آواز و اموري که همه ميدانيد و ذکرش خالي از محذور نيست.
وَ اذکُرُوا اللّه‌َ کَثِيراً انسان نبايد آني از ذکر الهي غافل شود حتي در بيت التخليه و در حال تخلي حتي در فراش خواب، و افضل جميع عبادات است که فرمودند:
(ذکر
جلد 17 - صفحه 15
اللّه حسن علي کل حال)
حتي ميفرمايد ايجاب صلوة براي ذکر الهي شده: وَ أَقِم‌ِ الصَّلاةَ لِذِکرِي طه آيه 15. و ميفرمايد: اتل‌ُ ما أُوحِي‌َ إِلَيک‌َ مِن‌َ الکِتاب‌ِ وَ أَقِم‌ِ الصَّلاةَ إِن‌َّ الصَّلاةَ تَنهي عَن‌ِ الفَحشاءِ وَ المُنکَرِ وَ لَذِکرُ اللّه‌ِ أَکبَرُ عنکبوت آيه 44، و ميفرمايد:
فَاذکُرُونِي أَذکُرکُم بقره آيه 157، و ميفرمايد: يا أَيُّهَا الَّذِين‌َ آمَنُوا اذکُرُوا اللّه‌َ ذِکراً کَثِيراً وَ سَبِّحُوه‌ُ بُکرَةً وَ أَصِيلًا احزاب آيه 41، و يکي از اسامي قرآن ذکر است که ميفرمايد: ذلِک‌َ نَتلُوه‌ُ عَلَيک‌َ مِن‌َ الآيات‌ِ وَ الذِّکرِ الحَکِيم‌ِ آل عمران آيه 51، و در کتب اخبار کتاب ذکر است که بر هر يک از اذکار در مثوبات و فوائد دنيوي و اخروي بيان فرموده‌اند.
لَعَلَّکُم تُفلِحُون‌َ فلاح رستگاري است و رستگار کسي است که هيچ گونه عذابي نداشته باشد و از هيچگونه فيضي محروم نشود، و تعبير به لعل براي اينکه است که به مجرد ذکر فلاح نيست شرائط ديگري هم دارد که از جمله آنها ايمان است.