اگر انسان، مقدارى خاک را در خيابان ببيند، مى‌پرسد: چه شخصى اين خاک‌ها را ريخته است؟ اگر روى اين خاک‌ها جدول بندى و طراحى شود، سؤال مى‌کند که اين طرح از کيست؟ اگر خاک طراحى شده، همراه با حکمت و صنعت به صورت کاشى درآيد، از ويژگى‌ها و هنر طرّاح سؤال مى‌کند.
خداوند، انسان را آفريد: «خَلَقَکُمْ» اما آفرينش بسيار شگفت که به خاطر آن از خود با جمله، «فَتَبارَکَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخالِقِينَ» ياد کرد، زيرا همه گونه هنرنمايى و ظرافت و طرّاحى در آن به کار رفته است، چنانکه در آيه‌اى ديگر مى‌فرمايد: «لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ فِي أَحْسَنِ تَقْوِيمٍ» «1» ما انسان را در بهترين قالب آفريديم.
آرى، آفريده نشانه آفريدگار است و هر چه روى آن هنرنمايى عالمانه و حکيمانه شود، نشانه علم و حکمت و قدرت آن آفريدگار است.
آيه پيش به تسبيح همه موجودات اشاره کرد و اين آيه به کفر و کفران برخى انسان‌ها اشاره مى‌کند تا کافران گمان نکنند که خداوند، نيازمند عبادت آنهاست و يا کفر آنها به خداوند زيانى مى‌رساند.
آيه قبل، به تسبيح همه موجودات اشاره داشت که به نوعى بيانگر آن بود که آنان از نوعى شعور برخوردارند و در اين آيه، به امتياز انسان بر ديگر موجودات اشاره مى‌کند که داشتن اراده و اختيار است. انسان با اين موهبت ممتاز الهى، مى‌تواند همان راهى را که بقيه موجودات مى‌روند، بپيمايد يا آنکه به راهى خلاف آن رود. شايد آيه به نوعى انتقاد از انسان باشد که تو على رغم توجّه بيشتر خداوند و گل سرسبد موجودات بودن، بر خلاف مسير آب
«1». تين، 4.
جلد 10 - صفحه 69
شنا کرده و به کفران نعمت‌ها و ناسپاسى خداوند روى مى‌آورى.