منظور از حُسن صورت «فَأَحْسَنَ صُوَرَکُمْ» آن است که خداوند، انسان را مجهز نمود به چيزهايى که در راه رسيدن به هدف، او را کمک مىکند.
اعضاى بدن انسان هر کدام در جاى مناسب قرار گرفته و ترکيب و تناسب آنها موجب زيبايى اندام انسان و به ويژه صورت او گرديده است. مژه، پلک و ابرو که وظيفه حفاظت از چشم را به عهده دارند، زيبايى خاصّى به چهره انسان بخشيدهاند. لبها که دربان دهان و نگهبان زبان و دندان هستند، تنها به هنگام خوردن يا گفتن، آن هم به مقدار مورد نياز باز و بسته مىشوند و در کودکى که حيات نوزاد به شير مادر وابسته است، کار مکيدن را به عهده دارند و در بزرگسالى، احساسات عاطفى را با بوسيدن اظهار مىدارند.
جلد 10 - صفحه 70
خداوند، برترين آفريده خود يعنى انسان را از آبى ناچيز آفريده، «ماءٍ مَهِينٍ» «1» و در کارگاهى تاريک و ظلمانى، «فِي الْأَرْحامِ» «2» و بر روى آن بهترين و زيباترين صورتگرى را قرار دارد. «فَأَحْسَنَ صُوَرَکُمْ»
تفاوت آفريدههاى خداوند با توليدات انسان:
1. توليدات انسان محدود و در بعضى زمينهها توليد دارد، امّا خداوند همه چيز را مىآفريند.
«خَلَقَ کُلَّ شَيْءٍ» «3»
2. توليدات انسان گاهى لغو است، امّا خداوند همه چيز را هدفمند آفريده است. «خَلَقَ اللَّهُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ بِالْحَقِّ» «4»*
3. در توليدات انسان افراط و تفريط است، امّا آفرينش خداوند به اندازه است. «إِنَّا کُلَّ شَيْءٍ خَلَقْناهُ بِقَدَرٍ» «5»
4. توليدگر معمولًا پس از توليد نظارتى از توليد ندارد، امّا خداوند هرگز از مخلوقاتش غافل نمىشود. «وَ ما کُنَّا عَنِ الْخَلْقِ غافِلِينَ» «6»
5. انسان گاهى از توليد خسته و کسل مىشود، امّا خداوند هرگز از آفرينش خسته نمىشود.
«ما مَسَّنا مِنْ لُغُوبٍ» «7»
6. خداوند از طريق زوجيت، بقاى موجودات را تضمين نموده است. «وَ مِنْ کُلِّ شَيْءٍ خَلَقْنا زَوْجَيْنِ» «8»
7. خدا، همه آفريدههاى خود را هدايت تکوينى مىکند. «أَعْطى کُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدى» «9»
«1». مرسلات، 20.
«2». آل عمران، 6.
«3». انعام، 101.
«4». جاثيه، 22؛ عنکبوت، 44؛ روم، 8.
«5». قمر، 49.
«6». مؤمنون، 17.
«7». ق، 38.
«8». ذاريات، 49.
«9». طه، 50.
جلد 10 - صفحه 71
8. همه آفريدهها، در نهايت به سوى او بازمىگردند. خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ ... إِلَيْهِ الْمَصِيرُ «1»
تمام کارهاى خداوند بهترين است:
آفرينش او بهترين است: «فَتَبارَکَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخالِقِينَ» «2»
کتاب قرآن او بهترين است: «نَزَّلَ أَحْسَنَ الْحَدِيثِ» «3»
قصههاى او بهترين است: «أَحْسَنَ الْقَصَصِ» «4»
نامهاى او بهترين است: «وَ لِلَّهِ الْأَسْماءُ الْحُسْنى» «5»
پاداشهاى او بهترين است: «فَلَهُ جَزاءً الْحُسْنى» «6»
وعدههاى او بهترين وعدههاست: «وَعَدَ اللَّهُ الْحُسْنى» «7»*
حکم او بهترين حکمها است: «وَ مَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللَّهِ حُکْماً» «8»
خداوند از ما نيز خواسته است که در تمام کارها، بهترينها را انتخاب کنيم. مثلًا:
در گفتار، بهترين سخن را بگوئيم: «يَقُولُوا الَّتِي هِيَ أَحْسَنُ» «9»
در عمل، بهترين را انجام دهيم: «أَحْسَنُ عَمَلًا» «10»*
در برخورد، بهترين رفتار را داشته باشيم: «ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ» «11»*
در مجادله و گفتگو، بهترين شيوه را انتخاب کنيم: «جادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ» «12»
در سپاسگزارى و تشکر، بهترين روش را داشته باشيم: «فَحَيُّوا بِأَحْسَنَ» «13»
در ميان شنيدهها بهترين را انتخاب و عمل کنيم: «يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ» «14»
در تصرّف در مال يتيم، با بهترين شيوه عمل کنيم: «لا تَقْرَبُوا مالَ الْيَتِيمِ إِلَّا بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ» «15»*
در انگيزه، با بهترين نيت که اخلاص و قصد قربت است، عمل خود را رنگى الهى دهيم: «وَ مَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللَّهِ صِبْغَةً» «16»
«1». تغابن، 3.
«2». مؤمنون، 14.
«3». زمر، 23.
«4». يوسف، 3.
«5». اعراف، 180.
«6». کهف، 88.
«7». حديد، 10.
«8». مائده، 50.
«9». اسراء، 53.
«10». کهف، 7.
«11». فصلت، 34.
«12». نحل، 125.
«13». نساء، 86.
«14». زمر، 18.
«15». اسراء، 34.
«16». بقره، 138.
جلد 10 - صفحه 72