اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
هُوَ الَّذِي خَلَقَکُم فَمِنکُم کافِرٌ وَ مِنکُم مُؤمِن‌ٌ وَ اللّه‌ُ بِما تَعمَلُون‌َ بَصِيرٌ «2»
او خدايي است که شما را خلق فرمود پس بعض شما کافر هستيد و بعضي مؤمن و خداوند بآنچه عمل ميکنيد بينا است.
هُوَ الَّذِي خَلَقَکُم در بسياري از آيات کيفيت خلقت انسان را بيان فرمود
جلد 17 - صفحه 32
چنانچه ميفرمايد: يا أَيُّهَا النّاس‌ُ إِن کُنتُم فِي رَيب‌ٍ مِن‌َ البَعث‌ِ فَإِنّا خَلَقناکُم مِن تُراب‌ٍ ثُم‌َّ مِن نُطفَةٍ ثُم‌َّ مِن عَلَقَةٍ ثُم‌َّ مِن مُضغَةٍ مُخَلَّقَةٍ وَ غَيرِ مُخَلَّقَةٍ لِنُبَيِّن‌َ لَکُم وَ نُقِرُّ فِي الأَرحام‌ِ ما نَشاءُ إِلي أَجَل‌ٍ مُسَمًّي ثُم‌َّ نُخرِجُکُم طِفلًا ثُم‌َّ لِتَبلُغُوا أَشُدَّکُم وَ مِنکُم مَن يُتَوَفّي وَ مِنکُم مَن يُرَدُّ إِلي أَرذَل‌ِ العُمُرِ ... الايه حج آيه 5 و غير اينکه از آيات.
فَمِنکُم کافِرٌ وَ مِنکُم مُؤمِن‌ٌ کافر در مقابل مؤمن شامل هر غير مؤمن ميشود و لو اسم اسلام يا ايمان يا تشيع روي خود گذارده باشد، انکار يکي از ضروريات دين يا مذهب کند يا بدعتي در دين گذارد يا عملي کند که باعث زوال ايمان شود يا بي ايمان از دنيا رود مشمول کافر هست غاية الامر اگر از روي تقصير باشد معذب بعذاب کفر ميشود، و اگر از روي قصور باشد مثل مجانين و اطفال کفار معاف ميشود، و خداوند از لا ميدانست کي کافر و کي مؤمن ميشود از روي اختيار و علم الهي باعث جبر نميشود.
وَ اللّه‌ُ بِما تَعمَلُون‌َ بَصِيرٌ چنانچه علم الهي بجميع اعمال بندگان منشأ جبر نميشود که خيام توهم کرده که گفت:
مي خوردن من حق ز ازل ميدانست || گر مي نخورم علم خدا جهل بود
جوابش اينکه چون تو ميخوري او ميدانست نه آنکه چون او ميدانست تو ميخوري لذا در جوابش گفتند:
علم ازلي علت عصيان بودن || در نزد حکيم غايت جهل بود«1»