آیه ۳ سوره تغابن

سوره تغابن(التغابن)، آیه ۳ · جزء ۲۸ · صفحه ۵۵۶

خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ بِالْحَقِّ وَصَوَّرَكُمْ فَأَحْسَنَ صُوَرَكُمْ وَإِلَيْهِ الْمَصِيرُ

آسمانها و زمین را بحق آفرید؛ و شما را (در عالم جنین) تصویر کرد، تصویری زیبا و دلپذیر؛ و سرانجام (همه) بسوی اوست.

معنی کلمات و عبارات
«خَلَقَ السَّمَاوَاتِ و الأرْضَ بِالْحَقِّ»: (نگا: انعام / ، ابراهیم / ، نحل / . «صَوَّرَکُمْ فَأَحْسَنَ صُوَرَکُمْ»: (نگا: غافر / ، اعراف / ، آل‌عمران / .
نزول

سال ۸ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱ - خداوند، آفریننده آسمان ها و زمین است. «خلق السموت و الأرض» ۲ - آفرینش جهان (آسمان ها، زمین و...)، براساس حق و هدفدار و به دور از بیهوده کارى است. «خلق السموت و الأرض بالحقّ» «حقّ» در مقابل باطل قرار دارد. یکى از معانى «باطل» عبث و بیهوده کارى است; یعنى، کارى که در آن هدف معقولى لحاظ نشود. ۳ - جهان طبیعت، داراى آسمان هاى متعدد «السموت» ۴ - خداوند، انسان را تصویر کرد و به وى صورت انسانى بخشید. «و صوّرکم» ۵ - انسان ها، از نظر ظاهر و باطن و صورت و سیرت، زیبا و نیکو آفریده شده اند. «فأحسن صورکم» «صورت» عبارت است از هیئت هر شیئى که با آن، از دیگر اشیا جدا و ممتاز مى گردد و شامل شکل ظاهرى و هویت باطنى آن مى شود (اقتباس از مفردات راغب). ۶ - انسان، در مقایسه با دیگر موجودات، موجودى زیباتر، برتر و کامل تر است. «خلق السموت و الأرض بالحقّ و صوّرکم فأحسن صورکم» اختصاص به ذکر یافتن انسان با وصف «فأحسن صورکم» - پس از یادآورى آفرینش آسمان ها و زمین - مى تواند اشاره به مطلب یاد شده باشد. ۷ - آفرینش انسانِ زیبا صورت و نیکو سیرت، مظهر و مصداق روشن آفرینش بحق خدا است. «خلق السموت و الأرض بالحقّ و صوّرکم فأحسن صورکم» ۸ - زیبایى و کمال، از ویژگى هاى انسان و از نعمت هاى الهى براى او است. «خلق السموت ... فأحسن صورکم» برداشت یاد شده از آنجا که آیه شریفه در مقام امتنان و برشمردن نعمت هاى اعطایى به انسان ها است. ۹ - بازگشت نهایى تمامى امور و همه چیزها، به سوى خداوند است. «و إلیه المصیر» ۱۰ - جهان آفرینش، در حال حرکت است و خدا منتها الیه این حرکت مى باشد. «و إلیه المصیر» «ال» در «المصیر» براى جنس است; یعنى، هر تحوّل و حرکتى در جهان هستى، تنها به سوى خداوند است. ۱۱ - معاد و بازگشت انسان ها، به پیشگاه عدل الهى براى کیفر و پاداش، مقتضاى آفرینش به حق و هدفمند جهان است. «خلق السموت و الأرض ... و إلیه المصیر» ذکر معاد انسان ها - پس از بیان آفرینش جهان بر پایه حق و هدفمندى - مى تواند گویاى نکته یاد شده باشد.
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۵)
  • عالم افرینش، دارای اسمانهای متعدّد+۱۱ آیه
  • افرینش اسمانها بر اساس حق+۱۲ آیه
  • خدا، پدید اورنده اسمانها+۱۴ آیه
  • افرینش اسمانها هدفدار و دور از هرگونه پوچی و بیهودگی+۱۱ آیه
  • افرینش زمین، از ایات خدا+۷ آیه
  • شکلگیری انسانها به بهترین صورت، ایه خدا+۲ آیه
  • چگونگی شکلگیری انسان، تابع مشیّت خداوند+۳ آیه
  • صورتپردازی انسان به بهترین وجه از ناحیه خداوند+۲ آیه
  • خداوند، افریننده جهان، بدون الگویی از پیش+۱۲ آیه
  • افرینش اسمانها، بر اساس حق+۷ آیه
  • جهان، افریده شده خداوند، بر پایه حق+۸ آیه
  • حق بودن افرینش جهان، مقتضای برپایی قیامت+۷ آیه
  • زمین، افریده شده خداوند، بر اساس حق+۷ آیه
  • افرینش زمین، بر اساس حق+۱۳ آیه
  • خداوند، خالق و پدیداورنده زمین+۱۳ آیه
  • افرینش زمین، هدفدار و به دور از هر گونه پوچی و بیهودگی+۱۲ آیه
  • افرینش انسان، در زیباترین شکل و صورت، به امر خداوند+۲ آیه
  • خداوند، منشا زیبایی+۳ آیه
  • مُحسن/ اسما و صفات+۲ آیه
  • مُصّور/ اسماوصفات+۳ آیه
  • افرینش نخست انسان، دلیلی بر امکان معاد از جانب خدا
  • افرینش اسمانها و زمین دلیل بر امکان حیات مجدد انسانها در قیامت+۲ آیه
  • اندیشیدن درباره هدفداری و حقّانیّت خلقت و وجود حکمت در افرینش انسان و جهان، راهی برای پی بردن به حقّانیّت معاد+۱۰ آیه
  • بازگشت انسان به خدا برای کیفر و پاداش، هدف از معاد+۱ آیه
  • حرکت تکاملی انسان، دارای هدف و مقتضی معاد+۱ آیه
واژه‌ها