تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ بِالْحَقِّ وَ صَوَّرَکُمْ فَأَحْسَنَ صُوَرَکُمْ وَ إِلَيْهِ الْمَصِيرُ «3»
خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ: بيافريد خداى سبحان همه آسمانها و زمينها را، بِالْحَقِ: به راستى و حق و حقانيت، يعنى به حکمت بالغه و اغراض صحيحه نه به باطل و لا طائل، يا براى بيان حق، چه آنها دلايل وحدانيت و آثار خالقيت و عالميت و قادريت حضرت عزت است پس مظهر حق باشد. وَ صَوَّرَکُمْ: و تصوير فرمود و بنگاشت شما را، فَأَحْسَنَ صُوَرَکُمْ: پس نيکو گردانيد صورتهاى شما را.
در حسن صورت اقوالى است:
1- قد و قامتى به استقامت و اعضائى به تناسب و جوارحى به اعتدال آفريده که عقول در ادراک آن متحير، و اذعان نمايد که بهتر از اين صورت در آفرينش نباشد.
2- ظاهر شما را بياراست به کمال قدرت، و باطن شما را محلّى گردانيد به جمال قربت.
3- حقيقت حسن انسان آنکه او را به صنوف اوصاف کائنات آراسته گردانيد، و به خلاصه خصايص مبدعات شرف اختصاص بخشيد، تا نمودار جميع موجودات علوى و سفلى و ملکى و ملکوتى باشد.
4- حضرت صادق عليه السّلام فرمايد: الصّورة الانسانيّة هى اکبر حجّة اللّه على خلقه، و هى الکتاب الّذى کتبه اللّه بيده: صورت انسانيه، او بزرگترين حجّت الهى است بر خلقش، و او است کتابى که به يد قدرت خود نگاشته که آثار معرفت الهى در او هويدا باشد.
جلد 13 - صفحه 191
و اين حسن صورت، نعمت بزرگى است که شکرگزارى و سپاسدارى را ايجاب نمايد. بعد از آن به جهت تهديد بندگان بر کفران نعمت حسن خلق فرمايد: وَ إِلَيْهِ الْمَصِيرُ: و بسوى او است بازگشت همه در روز قيامت، پس شاکران حسن صورت را پاداش، و کافران آن را جزا خواهد داد.