اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
هُوَ الأَوَّل‌ُ وَ الآخِرُ وَ الظّاهِرُ وَ الباطِن‌ُ وَ هُوَ بِکُل‌ِّ شَي‌ءٍ عَلِيم‌ٌ «3»
او اول و آخر و ظاهر و باطن است و او بهر چيزي دانا است.
هُوَ الأَوَّل‌ُ لا اوّلية له هميشه بوده و ازليست.
وَ الآخِرُ لا آخرية له هميشه هست ابديست سرمدي.
وَ الظّاهِرُ اظهر من کل‌ّ شي‌ء از امير المؤمنين عليه السلام است
(الغيرک من الظهور ما ليس لک)
(و في کل‌ّ شي‌ء له آية تدل علي انه واحد).
برگ درختان سبز در نظر هوشيار || هر ورقش دفتريست معرفت کردگار
جلد 16 - صفحه 417
از امير المؤمنين است فرمود.
(ما رأيت شيئا الّا و رأيت اللّه قبله و بعده و معه)
يار نزديکتر از من به من است || اينکه عجبتر که من از وي دورم
وَ الباطِن‌ُ مقام غيب الغيوبي احدي پي به کنه ذاتش نمي‌برد چون سرتاسر ممکنات حتي انبياء و ملائکه محدود هستند و محدود پي به غير محدود نمي‌برد.
حکيم نازي به عقل تا کي || بفکرت اينکه ره نميشود طي
- شعر-
به کنه ذاتش خرد برد پي || اگر رسد خس به قعر دريا
اقول: رسيدن خس به قعر دريا محال عاديست چون قعر دريا هم محدود است و اما پي به کنه ذات محال ذاتي است چون غير محدود است.
وَ هُوَ بِکُل‌ِّ شَي‌ءٍ عَلِيم‌ٌ احاطه علميه دارد به تمام ممکنات حتي علم ذات به ذات که مختص‌ّ به او است زيرا علم مرتبه‌اي از وجود است مثل قدرت و احاطه و ساير صفات کماليّه و ذاتي که اعلي مراتب وجود را دارد داراي جميع مراتب وجود است ببساطته و وحدته که تمام صفات کمال منتزع از ذات است
(اول الدين معرفة اللّه و کمال معرفته توحيده و کمال توحيده نفي الصفات عنه لشهادة کل‌ّ صفة انها غير الموصوف و شهادة کل‌ّ موصوف انّه غير الصفة فمن وصفه فقد قرنه و من قرنه فقد جزاه و من جزّاه فقد جهله و من جهله فهو في حدّ الشرک باللّه)
است