تفسیر روان جاوید

تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى) فَفَتَحْنا أَبْوابَ السَّماءِ بِماءٍ مُنْهَمِرٍ «11» وَ فَجَّرْنَا الْأَرْضَ عُيُوناً فَالْتَقَى الْماءُ عَلى‌ أَمْرٍ قَدْ قُدِرَ «12» وَ حَمَلْناهُ عَلى‌ ذاتِ أَلْواحٍ وَ دُسُرٍ «13» تَجْرِي بِأَعْيُنِنا جَزاءً لِمَنْ کانَ کُفِرَ «14» وَ لَقَدْ تَرَکْناها آيَةً فَهَلْ مِنْ مُدَّکِرٍ «15» فَکَيْفَ کانَ عَذابِي وَ نُذُرِ «16» وَ لَقَدْ يَسَّرْنَا الْقُرْآنَ لِلذِّکْرِ فَهَلْ مِنْ مُدَّکِرٍ «17» کَذَّبَتْ عادٌ فَکَيْفَ کانَ عَذابِي وَ نُذُرِ «18» إِنَّا أَرْسَلْنا عَلَيْهِمْ رِيحاً صَرْصَراً فِي يَوْمِ نَحْسٍ مُسْتَمِرٍّ «19» تَنْزِعُ النَّاسَ کَأَنَّهُمْ أَعْجازُ نَخْلٍ مُنْقَعِرٍ «20» فَکَيْفَ کانَ عَذابِي وَ نُذُرِ «21» ترجمه‌ پس گشوديم درهاى آسمان را بآبى سخت ريزنده‌ و روان کرديم‌ جلد 5 صفحه 101 از زمين چشمه‌هائى پس بهم پيوست آب بر نهجى که بتحقيق مقدّر شده بود و برداشتيم او را بر کشتى داراى تخته‌هاى پهناور و ميخها روان ميبود با توجّهات مخصوصه ما براى پاداش دادن بکسيکه انکار نبوت او شده بود و بتحقيق باقى گذاشتيم آنرا نشانه‌ئى پس آيا هست پند گيرنده‌ئى‌ پس چگونه بود عذاب من و بيم دادنم‌ و بتحقيق آسان گردانديم قرآن را براى پند گرفتن پس آيا پند گيرنده‌ئى هست‌ تکذيب کردند قوم عاد پس چگونه بود عذاب من و بيم دادنم‌ همانا ما فرستاديم بر آنها بادى بسيار سرد در روز شومى بادوام در شئامت‌ که بر ميکند مردم را گوئى آنها بن‌هاى درخت خرماى کنده از جاى خود بودند پس چگونه بود عذاب من و بيم دادنم. تفسير خداوند دعاى حضرت نوح را باجابت رسانيد و ابواب رحمت آسمانى خود را براى قوم او بعذاب گشود و بارانى بر آنها باريدن گرفت که محدود و معدود نبود آبى بود که از آسمان بشدّت پى در پى ميريخت و قطع نميشد و زمين را يکپارچه چشمه‌ها قرار داد که از همه جاى آن آب ميجوشيد و جارى ميشد گويا خواسته است بفرمايد و منفجر نموديم از زمين چشمه‌هائى و براى مبالغه فرموده و شکافتيم زمين را که چشمه‌هائى باشد پس تلاقى کردند و بهم پيوستند آب آسمان و زمين و اينکه مائان نفرموده بملاحظه آنست که ماء اسم جنس است و احتياج به تثنيه و جمع ندارد و اين التقاء و تلاقى برحسب امر الهى و تقدير خدا بود که آب زمين را فرا گيرد و کفّار بکيفر اعمالشان برسند و حمل فرمود خداوند حضرت نوح و پيروان او را بر کشتى مستحکمى داراى تخته‌هاى قطور و ميخها که قبلا تهيه شده بود و جارى ميشد در آن بحر موّاج محيط با توجّهات و عنايات الهيّه بحفظ آن يا در مرئى و منظر او و ملائکه‌ئى که نگهبان و نگهدار آن بودند براى پاداش دادن بحضرت نوح که قوم او انکار نبوت و کفران نعمت وجود او را نموده بودند و انتقام کشيدن از آنها و خداوند قصه آنرا باقى گذارد در تاريخ و ذکر فرمود در قرآن تا دليل بر قدرت خداوند و موجب عبرت خلق گردد ولى افسوس که جاى پرسش است و بايد گفته شود آيا متذکّر و معتبرى هست که تذکر پيدا کند و عبرت گيرد پس چگونه بود عذاب خدا و بيم دادن او و حال معذبين اگر جلد 5 صفحه 102 نذر اسم مصدر باشد و اگر جمع نذير باشد يعنى پس چگونه بودند بيم دهندگان من که پيغمبران يا آيات منذرات بودند و خداوند قرآن مجيد را باقسام مواعظ و عبر و بانواع قصص و حکايات امم ماضيه آراسته و از آنها بعبارات مختلفه متعدده تعبير فرموده و براهين عقليّه مشکله را به بيانات ساده گوناگون چنان سهل و آسان فرموده که هر کس بقدر فهم و استعداد خود آنرا درک و از آن بهره‌بردارى ميکند و در دنياى متمدن امروز بألحان مختلفه با کمال سهولت قرائت ميشود و ساير کتب سماوى نميشود ولى افسوس که جاى پرسش است که آيا هيچ متّعظ متنبّهى هست که در آن نظر کند و بآن اتّعاظ و تنبّه حاصل نمايد و مدّکر در اصل مذتکر بوده تاء باب افتعال قلب بدال و در ذال ادغام شده بعد از قلب آن بدال که تجويز شده است و معلوم است که سؤال اول از تذکر بآيات و وقايع خارجى است که در تواريخ هم ذکر شده و سؤال اخير از تذکر بمعارف و مواعظ قرآن است و همچنين تکذيب نمودند قوم عاد پيغمبر خودشان هود عليه السّلام را که قصه آن مکرّر ذکر شده پس چگونه بود عذاب خدا و بيم دادن او آن قوم را يا آيات منذرات او راجع بآنها و عذاب آنها بنحو اجمال آن بود که خداوند باد تند بسيار سردى را بر آنها مسلّط فرمود در روز چهارشنبه که تا چهارشنبه ديگر استمرار داشت و آنها را از زمين ميکند و بکوه و صحرا پرتاب مينمود با آنکه در حفره‌ها مخفى شده بودند و گفته‌اند سرهاى آنها را باد ميپراند و تنه‌هاشان بر زمين قرار ميگرفت مانند تنه‌هاى درخت خرما که بزمين افتاده باشد با آنکه سر آنها را بريده باشند پس چگونه بود اى کفّار مکّه عذاب خدا و بيم دادن او يا بيم‌دهندگان او و شمه‌ئى از اين قصه در سوره هود و اعراف گذشت و صرصر مضاعف صر است چنانچه کبکب مضاعف کب است و تکرار ظاهرا براى مزيد تهويل و تخويف است و گفته‌اند اول راجع بعذاب دنيا بود و دوم راجع بعذاب آخرت است.