سوره قمر(القمر)، آیه ۱۵ · جزء ۲۷ · صفحه ۵۲۹
وَلَقَد تَّرَكْنَاهَا آيَةً فَهَلْ مِن مُّدَّكِرٍ
ما این ماجرا را بعنوان نشانهای در میان امّتها باقی گذاردیم؛ آیا کسی هست که پند گیرد؟!
معنی کلمات و عبارات
«تَرَکْنَاهَا»: برجایش گذاشتیم. آن را باقی گذاردیم. مرجع ضمیر (ها) قصه طوفان نوح است. برخی مرجع آن را (سَفینَة) دانسته و معتقدند که در کوههای آرارات تا صدر اسلام و بلکه تا به امروز، تخته پارههائی از این کشتی مانده است. «آیَةً»: عبرت. پند. حال یا مفعول دوم است. «مُدَّکِرٍ»: پند گیرنده. عبرت گیرنده. اسم فاعل باب افتعال (ذکر) است (نگا: یوسف / ).
نزول
سال ۴ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - برجاى ماندن کشتى نوح - براى چندى - در زمین، به عنوان نشانه الهى و به منظور عبرت آموزى خلق «و لقد ترکنها ءایة فهل من مدّکر»
واژه «آیة» در معانى «علامت»، «معجزه» و «عبرت» به کار مى رود. گفتنى است برداشت یاد شده بر این احتمال است که ضمیر «ترکناها» به «ذات ألواح» بازگردد.
۲ - برجاى ماندن بقایاى کشتى نوح، تا عصر نزول قرآن * «و لقد ترکنها ءایة»
در صورتى که «ترکنا» به معناى برجاى نهادن آثار و بقایا باشد - و نه صرفاً به معناى باقى گذاشتن خاطره و یاد کشتى نوح - از قید «هل من مدّکر» مطلب بالا استفاده مى شود.
۳ - طوفان نوح و ثبت آن در تاریخ، تدبیرى الهى براى معرفت و عبرت آدمیان «و لقد ترکنها ءایة فهل من مدّکر»
در صورتى ضمیر «ترکناها»، مربوط به قصه نوح و طوفان باشد - چنان که برخى برآنند - به دست مى آید که مقصود از آن، ثبت آن قصه در تاریخ مى باشد که به وسیله وحى صورت گرفته است.
۴ - دعوت خداوند از خلق، براى پندگیرى از آیات او و رخداد طوفان نوح «و لقد ترکنها ءایة فهل من مدّکر»
تعبیر«فهل من مدکر» براى انگیزش است.
۵ - بالا بردن معرفت و عبرت آموختن بشر، فلسفه و قلمرو داستان سرایى هاى قرآن «کذّبت قبلهم قوم نوح ... و لقد ترکنها ءایة فهل من مدّکر»
تفسیر (۱۰)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۴۲ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۹–۴۲ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۹–۵۵ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۱۵ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیات ۱۵–۱۶ - نکتههای تفسیر نور
آیات ۱۵–۱۶ - پیامهای تفسیر نور
آیات ۱۵–۱۶ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۱۵ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱۱–۲۱ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۱۵
موضوعات
دستهبندی موضوعی
بقایای کشتی نوحدعوت به عبرتطوفان نوح از آیات خداعبرت از طوفان نوحعبرت از کشتی نوحعوامل رشد علمفلسفه طوفان نوحکشتی نوح از آیات خداکشتی نوحدر صدر اسلامعبرت از قصص قرآنمنشأ طوفان نوحعبرت از آیات خدافلسفه قصص قرآندعوتهای خداتدبیر خداعوامل عبرت
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۴)
- وجود بقایایی از کشتی نوح(علیه السلام) در دورانهای پس از نوح(علیه السلام)+۱ آیه
- وجود بقایایی از کشتی نوح(علیه السلام) ایه الهی+۱ آیه
- وجود بقایای کشتی نوح در دورانهای پس از وی، ایه خدا+۲ آیه
- جوشش چشمههای اب از زمین در طوفان نوح، از ایات الهی+۱ آیه
- نجات نوح(علیه السلام) و همراهانش از غرق، با سوار شدن بر کشتی، از ایههای خدا+۹ آیه
- رهایی معجزهاسای نوح(علیه السلام) وهمراهانش از طوفان، ایه خدا+۱۱ آیه
- کشتی نوح(علیه السلام)، نمونهای از ایات خدا+۲ آیه
- باقیماندن کشتی نوح(علیه السلام) پس از طوفان، ایه خدا برای متذکّران+۱ آیه
- انذارشدن قوم نوح به وسیله ان حضرت پیش از گرفتارشدن به عذاب نابودکننده+۸ آیه
- استفاده از پرسش برای ایجاد ذهنیت مساعد جهت تفهیم حقیقت به مخاطب، از روشهای تربیت عقلانی قران+۱ آیه
- توفان نوح، نجات ان حضرت و کیفر کافران قومش، از ایات خدا و مورد پرسش او برای تشویق ادمیان به عبرت اموزی+۵ آیه
- توفان نوح و ثبت ان در تاریخ، مورد پرسش خدا برای تشویق ادمیان به عبرت اموزی+۵ آیه
- انذار و هلاکت مکذّبان قوم نوح، مورد سؤال تعجّب برانگیز خدا و شایسته عبرت اموزی+۶ آیه
- عبرت ناپذیری قوم عاد، از سرگذشت هلاکت قوم نوح+۲ آیه
- برجای ماندن کشتی نوح بر زمین، برای عبرت اموزی انسانها+۴ آیه
- اسانی قران در بیان و نقل داستانها و واقعیّتهای تاریخی، دارای تاثیری فزونتر در خاطره توده ها+۸ آیه
- نجات نوح(علیه السلام) و پیروانش و هلاکت کفرپیشگان قوم وی، ایتی بزرگ و عبرت اموز برای دیگران+۸ آیه
- حرکت کشتی نوح در توفان به وجود امده، از ایه ها و نشانه های خداوند+۴ آیه
- بقایایی از کشتی نوح، در طول دورانهای پس از نوح(علیه السلام)، ایه خدا+۱ آیه
- حادثه توفان نوح علیه السلام و نجات یافتن وی و همراهانش، ارایه معجزهای تاریخی و عبرت اموز+۱۲ آیه
- غرق قوم نوح و نجات مؤمنان، موعظهای برای مسلمانان+۷ آیه
- انکار و تکذیب ایات خدا از سوی قوم عاد، موجب گرفتار شدن انان به ایّام نحس+۳ آیه
- استکبار و احساس قدرت بیجای قوم عاد، موجب گرفتار شدن انان به ایّام نحس+۳ آیه
- توفان فراگیر و کشتی نجات، از معجزات نوح علیه السلام+۶ آیه