اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ کَم مِن مَلَک‌ٍ فِي السَّماوات‌ِ لا تُغنِي شَفاعَتُهُم شَيئاً إِلاّ مِن بَعدِ أَن يَأذَن‌َ اللّه‌ُ لِمَن يَشاءُ وَ يَرضي «26»
و چه بسيار از ملائکه در آسمانها هستند که بي‌نياز نمي‌کند شفاعت آنها شيئي را مگر از بعد اينکه خداوند اذن و اجازه دهد و رضايت داشته باشد.
مسئله شفاعت از ضروريات دين است و منکر آن کافر است و شفعاء روز قيامت هم بسيار هستند از انبياء و ائمّه اطهار و صلحاء مؤمنين و ملائکه و قرآن مجيد و اطفال مؤمنين و غير اينها لکن شرائط زيادي دارد.
1- اينکه آنکه را که شفاعت مي‌کنند لياقت شفاعت داشته باشد و اينکه مخصوص باهل ايمان است غير مؤمن هر که هست و هر چه هست قابليت شفاعت ندارد.
2- اينکه شفيع هم حق شفاعت داشته باشد تا اندازه حقش.
3- اينکه تا اجازه و اذن از جانب خدا نيايد احدي قدرت بر شفاعت ندارد و اينکه کفار و مشرکين مي‌گويند ما عبادت ملائکه را مي‌کنيم باميد اينکه آنها در پيشگاه احديت شفاعت ما را بکنند، جواب آنها اينکه است که نه شما قابليت شفاعت داريد و نه ملائکه شما را شفاعت مي‌کنند، بلکه از شما بيزارند و نه خداوند اجازه مي‌دهد بلکه ملائکه مأمورند که شما را عذاب کنند و در آتش اندازند.
وَ کَم مِن مَلَک‌ٍ فِي السَّماوات‌ِ کلمه کم اشاره بکثرة است که عدّه ملائکه از جن و انس و حيوانات و اشجار و برگهاي درختان و ريگ‌هاي بيابانها و قطرات باران زيادتر است، که از حضرت رسالت است فرمود: در ليلة المعراج در تمام آسمانها جاي يک قدم نبود با اينکه سعه آسمانها مطروس از ملائکه، بعضي در سجود
جلد 16 - صفحه 333
بعضي در رکوع، بعضي در قيام، بعضي در قعود و مشغول بعبادت.
لا تُغنِي شَفاعَتُهُم شَيئاً إِلّا مِن بَعدِ أَن يَأذَن‌َ اللّه‌ُ لِمَن يَشاءُ وَ يَرضي که گفتيم:
خاص باهل ايمان است، چنانچه مي‌فرمايد: الَّذِين‌َ يَحمِلُون‌َ العَرش‌َ وَ مَن حَولَه‌ُ يُسَبِّحُون‌َ بِحَمدِ رَبِّهِم وَ يُؤمِنُون‌َ بِه‌ِ وَ يَستَغفِرُون‌َ لِلَّذِين‌َ آمَنُوا الي قوله تعالي وَ ذلِک‌َ هُوَ الفَوزُ العَظِيم‌ُ مؤمن آيه 7 الي 9 و مي‌فرمايد: وَ المَلائِکَةُ يُسَبِّحُون‌َ بِحَمدِ رَبِّهِم وَ يَستَغفِرُون‌َ لِمَن فِي الأَرض‌ِ شوري آيه 3 شرح آنها گذشت.