تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
أَمْ يَقُولُونَ افْتَرى عَلَى اللَّهِ کَذِباً فَإِنْ يَشَإِ اللَّهُ يَخْتِمْ عَلى قَلْبِکَ وَ يَمْحُ اللَّهُ الْباطِلَ وَ يُحِقُّ الْحَقَّ بِکَلِماتِهِ إِنَّهُ عَلِيمٌ بِذاتِ الصُّدُورِ «24»
أَمْ يَقُولُونَ افْتَرى: بلکه مى‌گويند افترا نموده، عَلَى اللَّهِ کَذِباً: بر خدا دروغ را در نازل نشدن آيه مودت، فَإِنْ يَشَإِ اللَّهُ: پس اگر خواهد خداى تعالى، يَخْتِمْ عَلى قَلْبِکَ: مهر نهد بر قلب تو و قرآن را از دل تو فراموش کند اگر قصد افترا کنى، پس در اين صورت چگونه قادر باشى بر افترا، وَ يَمْحُ اللَّهُ الْباطِلَ:
و محو و نابود سازد خدا باطل را، وَ يُحِقُّ الْحَقَّ بِکَلِماتِهِ: و ثابت گرداند حق را به کلمات خود که وحى باشد يا به قضا که خط رد بر آن کشيده نشود در نصرت دادن تو بر ايشان. إِنَّهُ عَلِيمٌ بِذاتِ الصُّدُورِ: بدرستى که خداى تعالى داناست به هر چه در دلهاست، يعنى صدق تو و مظنه افتراى ايشان به تو بر او پوشيده و پنهان نيست. مراد از اين وعده‌اى باشد که از جانب خدا به سيد انبياء به آنکه خدا محو گرداند باطلى را که ايشان بر آنند از بهتان و تکذيب، و اثبات حقى نمايد که تو بر آن باشى، زيرا عادت الهى جارى شده بر محو باطل و اثبات حق اگرچه بعد از زمانى باشد.
شأن نزول:
ابن عباس گويد: چون اين آيه نازل شد، اهل افترا از انديشه ناصواب خود پشيمان شده به دست و پاى حضرت افتادند و گفتند ما گواهى مى‌دهيم که تو راست گوئى در جميع اقوال و ما توبه کرديم و تجديد ايمان نموديم؛ آيه شريفه نازل شد که «1»:
«1» منهج الصادقين. چاپ 1333 شمسى، ج 8، ص 217.
جلد 11 - صفحه 423