اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ کَذلِک‌َ ما أَرسَلنا مِن قَبلِک‌َ فِي قَريَةٍ مِن نَذِيرٍ إِلاّ قال‌َ مُترَفُوها إِنّا وَجَدنا آباءَنا عَلي أُمَّةٍ وَ إِنّا عَلي آثارِهِم مُقتَدُون‌َ «23»
همين نحو که مشرکين براي شما عذر تراشي مي‌کنند با ساير مرسلين هم بوده که ارسال نفرموديم از قبل شما در هر شهرستان و آباديها مگر آنکه گفتند بزرگان و خوشگذران آنها که محققا ما يافتيم پدران خود را بر اينکه طريقه و ما به آثار آنها اقتدا مي‌کنيم.
وَ کَذلِک‌َ ما أَرسَلنا مِن قَبلِک‌َ فِي قَريَةٍ مِن نَذِيرٍ إِلّا قال‌َ مُترَفُوها ماء نافيه است و استثناء از نفي اثبات است يعني هر رسولي که فرستاديم و مترفون اکابر و رؤساء و اعيان آنها هستند که هر چه آنها بگويند يا عمل کنند تبعه هم متابعت مي‌کنند.
إِنّا وَجَدنا آباءَنا عَلي أُمَّةٍ يعني بر همين طريقه شرک و کفر.
وَ إِنّا عَلي آثارِهِم مُقتَدُون‌َ در اينجا تعبير به اقتدا کرده و در آيه قبل به اهتداء، اقتدا بجهت احترام آباء و اجداد است و لو بر باطل باشد که بر فرض بفهميم که آنها بر باطل بودند زير بار اينکه نمي‌رويم که آباء و اجداد خود را بدگويي کنيم ما دست از متابعت آنها برنمي‌داريم ولي اهتداء يعني اينکه اينها راه حق را پيدا کرده و ما را هم هدايت به همان راه حق نموده و از اينکه دو آيه استفاده ميتوان کرد که مشرکين در اعصار انبياء سلف يقين بحقانيت مسلک آباء نداشتند چنانچه در دو آيه قبل فرمود ما لَهُم بِذلِک‌َ مِن عِلم‌ٍ إِن هُم إِلّا يَخرُصُون‌َ و در سوره جاثيه مي‌فرمايد وَ ما لَهُم بِذلِک‌َ مِن عِلم‌ٍ إِن هُم إِلّا يَظُنُّون‌َ- آيه 23.