تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) أَ هُمْ يَقْسِمُونَ رَحْمَتَ رَبِّکَ نَحْنُ قَسَمْنا بَيْنَهُمْ مَعِيشَتَهُمْ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ رَفَعْنا بَعْضَهُمْ فَوْقَ بَعْضٍ دَرَجاتٍ لِيَتَّخِذَ بَعْضُهُمْ بَعْضاً سُخْرِيًّا وَ رَحْمَتُ رَبِّکَ خَيْرٌ مِمَّا يَجْمَعُونَ (32) أَ هُمْ يَقْسِمُونَ رَحْمَتَ رَبِّکَ‌: آيا ايشان تقسيم مى‌کنند بخشايش پروردگار تو را که نبوت است، يعنى نه آنست که مفاتيح رسالت در قبضه اقتدار ايشان باشد تا به هر که بخواهند فتح باب نبوت کنند، نَحْنُ قَسَمْنا بَيْنَهُمْ‌: ما تقسيم کنيم در ميان ايشان، مَعِيشَتَهُمْ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا: چيزى که سبب زندگانى ايشان است در ارزاق در زندگانى دنيا و ايشان از تدبير و تعيين آن عاجز مطلق‌اند. و هر گاه ايشان از تدبير قسمت ارزاق عاجزند با آنکه مخصوص به مصالح دنيويه آنها است، پس چگونه در امر رسالت که أعلى مراتب انسان و ربط با عالم غيب است تصرف نمايند و آن را به اراده خود معلق سازند. و نيز به جهت تأکيد قول مذکور فرمايد: وَ رَفَعْنا بَعْضَهُمْ‌: و برترى داديم‌ جلد 11 - صفحه 469 بعضى از آدميان را، فَوْقَ بَعْضٍ دَرَجاتٍ‌: فوق برخى ديگر درجه‌ها از روزى، بعضى به نهايت ثروت، و بعضى به نهايت فقر، و بعضى متوسط، و بعضى به زور و بازوى خود مغرور، و بعضى به ضعف و ناتوانى خود ملول، تمام بر حکمت و مصلحت، لِيَتَّخِذَ بَعْضُهُمْ بَعْضاً سُخْرِيًّا: اين تفاوت درجه به جهت آنست که فراگيرند برخى از آدميان برخى ديگر را مسخر سازنده و رام کننده در عمل، يعنى يکديگر را کار فرمايند به اين وجه که يکى به مال معاون ديگرى شود، و ديگرى به اعمال مساعدت ديگرى نمايد. و به سبب آن مهمّات آنها اصلاح و معاش ايشان مهيا گردد و موجب انس و الفت آنها و تعاون عمومى در ميان و سبب قوام نظام عالم شود؛ و هر گاه تفويض امور معيشت به بندگان شدى، باعث اختلاف و افساد گرديدى، پس چگونه تدبير امور دينيه امر نبوت که رحمت کبرى و رأفت عظمى و واسطه حيازت حظوظ عقبى است، در قبضه تصرف ايشان تواند بود. وَ رَحْمَتُ رَبِّکَ‌: و بخشش پروردگار تو، يعنى نعمت نبوت و آنچه تابع آنست از فوز و نجات و وصول به روضات جنات، خَيْرٌ مِمَّا يَجْمَعُونَ‌: بهتر است از آنچه جمع مى‌کنند کافران از زخارف دنيا و آن را سرمايه بزرگى خود دانند.