اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ إِنَّهُم لَيَصُدُّونَهُم عَنِ السَّبِيلِ وَ يَحسَبُونَ أَنَّهُم مُهتَدُونَ (37)
و محققا شياطين اينکه کفار و مشرکين و ضالين را صد سبيل ميکنند و گمان ميکنند که اينها هدايت شدهاند.
وَ إِنَّهُم لَيَصُدُّونَهُم عَنِ السَّبِيلِ از صراط مستقيم چنان راه بر آنها ميبندند که هيچ خيال خيري و دين در مخيّله آنها خطور نميکند چنانچه از قول شيطان ميفرمايد:
قالَ فَبِما أَغوَيتَنِي لَأَقعُدَنَّ لَهُم صِراطَکَ المُستَقِيمَ ثُمَّ لَآتِيَنَّهُم مِن بَينِ أَيدِيهِم وَ مِن خَلفِهِم وَ عَن أَيمانِهِم وَ عَن شَمائِلِهِم وَ لا تَجِدُ أَکثَرَهُم شاکِرِينَ خداوند هم در جواب او ميفرمايد: قالَ اخرُج مِنها مَذؤُماً مَدحُوراً لَمَن تَبِعَکَ مِنهُم لَأَملَأَنَّ جَهَنَّمَ مِنکُم أَجمَعِينَ- اعراف آيه 6 و 7-.
وَ يَحسَبُونَ أَنَّهُم مُهتَدُونَ آن قدر دنيا و زخارف آن و شهوات نفساني در نظر آنها جلوه ميدهد که گمان ميکنند راه صحيح و درست همين است که ميروند و اهل حق را عقب افتاده و امّل و کهنه پرست ميشمارند و بيدار نميشوند مگر حال موت که ميفرمايد:
«النّاس نيام فاذا ماتوا انتبهوا»
لذا ميفرمايد: