تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ لَنْ يَنْفَعَکُمُ الْيَوْمَ إِذْ ظَلَمْتُمْ أَنَّکُمْ فِي الْعَذابِ مُشْتَرِکُونَ (39)
وَ لَنْ يَنْفَعَکُمُ الْيَوْمَ: و هرگز فايده ندهد شما را امروز اين تمنا، إِذْ ظَلَمْتُمْ:
چونکه واضح شد که شما ستم کرديد بر نفسهاى خود و عدم نفع اين تمنا، أَنَّکُمْ فِي الْعَذابِ مُشْتَرِکُونَ: به جهت آنست که شما هستيد در عذاب جهنم شريک شدگان به سبب آنکه در سبب عذاب، شريک يکديگر بوديد.
و حضرت امير المؤمنين عليه السلام فرمايد: در جهنم هر کس مقرون به شيطانى است که قرين او است. در يک طرف انسان، شيطانى بسته مى‌شود، و در طرف ديگر سنگى از کبريت، و در ذيل خطبه فرمايد: و بدانيد آنکه نيست براى اين پوست نازک صبر بر آتش جهنم، پس رحم کنيد بر نفسهاى خود.
بدرستى که آزموده‌ايد نفوس خود را در معصيتهاى دنيا، پس ديده‌ايد جزع يکى از کسان خود را از خارى که به او رسد و لغزشى که خون آلود سازد او را و ريگ
جلد 11 - صفحه 474
بسيار گرم که بسوزاند او را، پس چگونه باشد حال وقتى که باشد بين دو طبقه از آتش در حالتى که همخوابه سنگ سوزان باشد «اشاره به عذاب جسمانى» و همنشين شيطان «اشاره به عذاب روحانى» «1».
تتمه:
تفسير برهان- ابو حمزه ثمالى از حضرت باقر عليه السلام در تأويل اين آيه فرمايد: نزلت هاتان الايتان هکذا حتى اذا جاءنا يعنى فلانا و فلانا يقول احدهما لصاحبه حين يراه يا ليت بينى و بينک بعد المشرقين فبئس القرين فقال اللّه لنبيه قل لفلان و فلان و اتباعهما لن ينفعکم اليوم اذ ظلمتم ال محمد حقهم انکم فى المشترکون.
نازل شد اين دو آيه اينچنين تا اينکه هر دو به محضر ما آمدند يعنى فلان و فلان مى‌گويد يکى از آن دو رفيق خود را وقتى ببيند او را، اى کاش بين من و ميان تو دورى مسافت مشرق و مغرب بود که من تو را نمى‌ديدم، پس بد همنشين بودى تو، پس خدا فرمايد پيغمبر خود را بگو به فلان و فلان و پيروان آن دو نفر را هرگز نفع ندهد شما را امروز، چونکه ظلم نموديد آل محمد حق ايشان را به جهت آنکه شرک داشتيد در آن. «2»