اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
إِن‌َّ المُجرِمِين‌َ فِي عَذاب‌ِ جَهَنَّم‌َ خالِدُون‌َ (74) لا يُفَتَّرُ عَنهُم وَ هُم فِيه‌ِ مُبلِسُون‌َ (75) وَ ما ظَلَمناهُم وَ لکِن کانُوا هُم‌ُ الظّالِمِين‌َ (76)
بدرستي که مجرمين در عذاب جهنم هميشه هستند عذاب سستي نمي‌کند
جلد 16 - صفحه 57
از آنها و آنها در عذاب ثابت و باقي هستند و ما ظلم نکرديم آنها را و لکن بودند آنها ظلم کنندگان.
إِن‌َّ المُجرِمِين‌َ تعبير به جرم براي اينکه است که شامل شود مشرک و کافر و ضال و مضل و مخالف و معاند و مبدع و منکر ضروريات و مرتکب معاصي که باعث زوال ايمان مي‌شود و بالجمله غير مؤمن.
فِي عَذاب‌ِ جَهَنَّم‌َ خالِدُون‌َ که مسئله خلود از ضروريات دين و نصوص قرآن است ردّ يهود که گفتند وَ قالُوا لَن تَمَسَّنَا النّارُ إِلّا أَيّاماً مَعدُودَةً- بقره آيه 74- و رد حکماء و عرفاء و شيخيه که گفتند بالاخره تمام مي‌شود.
لا يُفَتَّرُ عَنهُم فتور سستي است که مي‌فرمايد کُلَّما نَضِجَت جُلُودُهُم بَدَّلناهُم جُلُوداً غَيرَها لِيَذُوقُوا العَذاب‌َ- نساء آيه 59-.
وَ هُم فِيه‌ِ مُبلِسُون‌َ مأيوس از نجات و رحمت.
وَ ما ظَلَمناهُم زائد بر استحقاق عذاب نمي‌فرمايد که يکي از اصول مذهب عدل است که فعل قبيح و لغو و ظلم از او صادر نمي‌شود اهل بهشت را از مثوبات کسر نمي‌گذارد و اهل عذاب را زائد بر استحقاق عذاب نمي‌کند.
وَ لکِن کانُوا هُم‌ُ الظّالِمِين‌َ هم ظلم بنفس کردند که خود را در معرض اينکه عذاب در آوردند و هم ظلم به دين کردند که حق را رها کردند و باطل را گرفتند و هم ظلم به انبياء و اولياء و مؤمنين کردند بِئس‌َ لِلظّالِمِين‌َ بَدَلًا کهف آيه 48-.