اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ نادَوا يا مالِک‌ُ لِيَقض‌ِ عَلَينا رَبُّک‌َ قال‌َ إِنَّکُم ماکِثُون‌َ (77)
و ندا کردند مالک را و گفتند اي مالک هر آينه قضاء بفرمايد بر ما پروردگار تو يعني بميريم و هلاک شويم و از بين برويم مالک مي‌گويد بدرستي که شما در اينکه جهنم و عذاب مکث داريد.
غافل از اينکه آن به آن مرگ مي‌آيد ولي نمي‌ميرند چنانچه مي‌فرمايد وَ يَأتِيه‌ِ المَوت‌ُ مِن کُل‌ِّ مَکان‌ٍ وَ ما هُوَ بِمَيِّت‌ٍ وَ مِن وَرائِه‌ِ عَذاب‌ٌ غَلِيظٌ- ابراهيم آيه 20- و در خبر دارد پس از آنکه اهل بهشت در بهشت و اهل جهنم در جهنم
جلد 16 - صفحه 58
جاي‌گير مي‌شوند موت را بصورت کبشي مي‌آورند و بين بهشت و جهنم که طرفين مشاهده مي‌کنند ذبح مي‌کنند که مرگ مرد ديگر مرگ نيست اهل بهشت آن قدر مسرور مي‌شوند که از لذائذ بهشت بيشتر لذت مي‌برند و اهل جهنم آن قدر محزون مي‌شوند که از عذاب‌هاي جهنم بيشتر متألم مي‌شوند.
وَ نادَوا يا مالِک‌ُ مالک خازن جهنم است و اختيار جهنم در دست او است هر يک را به جاي خود قرار مي‌دهد و بقدر استحقاق عذاب مي‌کند.
لِيَقض‌ِ عَلَينا رَبُّک‌َ قضاء حکم به موت است چنانچه مي‌فرمايد در حق سليمان فَلَمّا قَضَينا عَلَيه‌ِ المَوت‌َ- سبأ آيه 13- و نيز مي‌فرمايد فَمِنهُم مَن قَضي نَحبَه‌ُ وَ مِنهُم مَن يَنتَظِرُ- احزاب آيه 23- چون از کلام مالک که گفت:
قال‌َ إِنَّکُم ماکِثُون‌َ مأيوس مي‌شوند از مردن تمناي خروج از خدا مي‌کنند مي‌گويند رَبَّنا أَخرِجنا مِنها فَإِن عُدنا فَإِنّا ظالِمُون‌َ قال‌َ اخسَؤُا فِيها وَ لا تُکَلِّمُون‌ِ- مؤمنون آيه 109 و 110- و مي‌فرمايد وَ الَّذِين‌َ کَفَرُوا لَهُم نارُ جَهَنَّم‌َ لا يُقضي عَلَيهِم فَيَمُوتُوا وَ لا يُخَفَّف‌ُ عَنهُم مِن عَذابِها- فاطر آيه 33- سپس تقاضاي تخفيف يک روز از خزنه جهنم مي‌کنند‌عليه‌‌به وَ قال‌َ الَّذِين‌َ فِي النّارِ لِخَزَنَةِ جَهَنَّم‌َ ادعُوا رَبَّکُم يُخَفِّف عَنّا يَوماً مِن‌َ العَذاب‌ِ- الي قوله- وَ ما دُعاءُ الکافِرِين‌َ إِلّا فِي ضَلال‌ٍ- مؤمن آيه 52 و 53-.