تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
إِنَّ الَّذِينَ يُنادُونَکَ مِنْ وَراءِ الْحُجُراتِ أَکْثَرُهُمْ لا يَعْقِلُونَ «4»
شأن نزول: قبيله بنى تميم وقتى از آمدن لشگر پيغمبر واقف شدند گريختند، اصحاب، عيال و ذرارى آنها را اسير کرده به مدينه آوردند. ايشان از پى ذرارى خود متوجه مدينه، نزديک نيمروز که به مسجد پيغمبر رسيدند حضرت در بعض حجرات قيلوله فرموده بود، ايشان به اطراف حجرات مى‌گشتند و نعره مى‌زدند که: اخرج يا محمد (صلى اللّه عليه و آله): بيرون بيا تا مهم اسيران ما را تمشيت فرمائى. حضرت از صداى آنها بيدار شد، بيرون آمده نصفى از اسيران را فديه و نصف ديگر را آزاد نمود، آيه شريفه نازل شد:
إِنَّ الَّذِينَ يُنادُونَکَ: بدرستى که آنانکه ندا مى‌کنند تو را، مِنْ وَراءِ الْحُجُراتِ: از بيرون حجره‌هاى زوجات، أَکْثَرُهُمْ لا يَعْقِلُونَ: بيشتر ايشان تعقل نمى‌کنند و جاهلند به رسوم آداب. مراد آنکه ايشان به جهت عدم معرفت بقدر شرف و مرتبت تو و ترک توقير و تعظيم تو، به منزله بهائمند که از فهم و عقل عاريند، زيرا مقتضى عقل آنست که مراعات حسن ادب کنند و رعايت اجلال و تعظيم نمايند خصوصا نسبت به کسى که منصوب به رسالت و مرتبه نبوت را داراست نه آنکه مراد اين باشد که آنها مجنون و از دائره تکليف خارجند.
تتمه: آيه اول سوره دال است بر وجوب تقديم امورى که مستند به خدا و رسول است بر ساير امور بدون تقييد.
آيه 2- نهى است بر آنچه از جنس تقديم است از رفع و جهر صوت و اشعار بر آنکه اول تمهيد دوم است.
آيه 3- مدح و ثناى جماعتى که انقياد امر الهى و حضرت رسالت پناهى نموده و عظمت حضرت رسول را منظور دارند.
آيه 4- دال است بر گناه ندا کردن آن حضرت به نعره زدن اطراف حجرات.
جلد 12 - صفحه 180