تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
أَ فَلَمْ يَنْظُرُوا إِلَى السَّماءِ فَوْقَهُمْ کَيْفَ بَنَيْناها وَ زَيَّنَّاها وَ ما لَها مِنْ فُرُوجٍ «6»
بعد از اظهار فضاعت و شناعت، تکذيب اقامه دليل فرمايد بر قدرت به بعث و
جلد 12 - صفحه 216
نشور:
أَ فَلَمْ يَنْظُرُوا: آيا پس نگاه نمىکنند و نمىنگرند منکران بعث و حشر، إِلَى السَّماءِ فَوْقَهُمْ: بسوى آسمان که واقع شده بر سر ايشان به محض قدرت، کَيْفَ بَنَيْناها: چگونه بنا کردهايم و آن را برداشته طبقه بر بالاى طبقه، وَ زَيَّنَّاها: و بياراستهايم به کواکب ثابته و سيارات، وَ ما لَها مِنْ فُرُوجٍ: و نيست مر آن را هيچ شکافها و فروجها. و آفريدن چيزى بدين عظمت و رفعت به احسن ترتيب و انتظام و تلاصق طباق بدون فرجه و رخنه و خللى و عيبى، دليلى واضح و برهانى ساطع است بر کمال قدرت و نهايت علم و حکمت ما؛ پس بلا شبهه بر بعث قادر باشيم و تکذيب کفار محض عناد و فرط انکار باشد. از کسائى منقول است مراد عدم فروج، عدم تفاوت و اختلاف است، يعنى همه آسمانها بر طرز و طبق يکديگر خلق شدهاند و اصلا در آنها اختلافى و تفاوتى نيست. و ذکر فوقيت به جهت آنست که تا ايشان به آسمان نگرند و نيک مشاهده کنند، بعد از آن در آن تفکر کنند و آثار قدرت الهى را دريابند.