1- طبيعت، کلاس خداشناسى است. أَ فَلَمْ يَنْظُرُوا إِلَى السَّماءِ ...
2- با بيان نمونه‌ها، مردم را دعوت کنيد. (براى امکان معاد، به قدرت‌نمايى خداوند در آسمان و زمين نظر کنيد.) «أَ فَلَمْ يَنْظُرُوا»
3- کسانى که در هستى نمى‌انديشند و معاد را بعيد مى‌شمارند، قابل سرزنش‌اند.
«أَ فَلَمْ يَنْظُرُوا»
4- در کرات آسمانى، نظم و قانون حاکم است. کَيْفَ بَنَيْناها ... ما لَها مِنْ فُرُوجٍ
5- زمين، کوه‌هاى استوار دارد. «أَلْقَيْنا فِيها رَواسِيَ»
«1». آل‌عمران، 191.
«2». مائده، 83.
جلد 9 - صفحه 211
6- استحکام و زيبايى، ويژگى آفريده‌هاى خداوند در آسمان و زمين است. ما لَها مِنْ فُرُوجٍ، زينا السماء، أَلْقَيْنا ... رَواسِيَ، زَوْجٍ بَهِيجٍ
7- رويش گياهان زنده از دل خاک مرده، نمودى از رستاخيز دوباره انسان است.
ذلِکَ رَجْعٌ بَعِيدٌ ... وَ أَنْبَتْنا فِيها مِنْ کُلِّ زَوْجٍ بَهِيجٍ
8- نگاه به گياهان و مناظر طبيعى، عاملى براى ايجاد نشاط و سرور است. أَ فَلَمْ يَنْظُرُوا ... مِنْ کُلِّ زَوْجٍ بَهِيجٍ
9- آن قدر نمونه‌هاى قدرت خداوند را نظر کنيد، تا ذرّه‌اى شبهه باقى نماند. أَ فَلَمْ يَنْظُرُوا ... بَنَيْنا، زينا، مددنا، أَلْقَيْنا، أَنْبَتْنا
10- ارزان‌ترين، عمومى‌ترين، نزديک‌ترين، سالم‌ترين، بادوام‌ترين، هدفدارترين و جامع‌ترين نشاطها، نگاه در آفريده‌هاى الهى است. «بَهِيجٍ»
11- در مکتب انبيا، نگاه بايد مقدّمه بصيرت، فهميدن، هوشيارى و پند گرفتن باشد. «يَنْظُرُوا- تَبْصِرَةً- ذِکْرى»
12- راه بازگشت، بر روى همه باز است. «لِکُلِّ عَبْدٍ مُنِيبٍ»
13- اگر انسان، دلى براى فهميدن داشته باشد، تمام هستى (آسمان و زمين) براى او کلاس معرفت است. «تَبْصِرَةً وَ ذِکْرى لِکُلِّ عَبْدٍ مُنِيبٍ»
14- در مکتب انبيا، زيبايى‌ها و سرورها، وسيله غفلت نيست، بلکه وسيله رشد و قرب است. زينا ... زَوْجٍ بَهِيجٍ ... تَبْصِرَةً وَ ذِکْرى لِکُلِّ عَبْدٍ مُنِيبٍ
15- تواضع، زمينه فهميدن و غرور، باعث محروميّت است. «تَبْصِرَةً وَ ذِکْرى لِکُلِّ عَبْدٍ»
16- زارى و انابه به درگاه خداوند، لازمه عبوديّت است. «عَبْدٍ مُنِيبٍ»