سوره ق، آیه ۷ · جزء ۲۶ · صفحه ۵۱۸
وَ الْأَرْضَ مَدَدْنَاهَا وَ أَلْقَيْنَا فِيهَا رَوَاسِيَ وَ أَنْبَتْنَا فِيهَا مِنْ كُلِ زَوْجٍ بَهِيجٍ
و زمین را گسترش دادیم و در آن کوههائی عظیم و استوار افکندیم و از هر نوع گیاه بهجتانگیز در آن رویاندیم،
معنی کلمات و عبارات
«مَدَدْنَاهَا»: گسترانیدهایم. گسترش دادهایم (نگا: حجر / ). «زَوْجٍ بَهِیجٍ»: نوع و صنف و جفت مسرتبخش و بهجتانگیز. (نگا: حج / .
نکات آیه
۱- گستردگى زمین و آمادگى آن براى زندگى انسان، به تدبیر و اراده الهى است. «و الأرض مددنها و ألقینا فیها روسى»
۲- وجود کوه هاى استوار بر بستر زمین، از آیات الهى است. «و ألقینا فیها روسى»
۳- سطح زمین، بدون وجود کوه ها فاقد ثبات و استقرار* «و ألقینا فیها روسى»
خداوند، پس از مسأله امتداد و گسترش سطح زمین، از وجود کوه ها به عنوان عناصرى استوار (رواسى) یاد کرده است. از این مطلب استفاده مى شود که ثبات و استقرار سطح رویین زمین، مدیون استوارى کوه ها است و بدون وجود کوه ها، فاقد ثبات و استوارى است.
۴- رویش گیاهان بهجت آفرین در زمین، به تدبیر الهى و آیتى خداوندى است. «و أنبتنا فیها من کلّ زوج بهیج»
۵- وجود زوجیّت، در نباتات و گیاهان «و أنبتنا فیها من کلّ زوج بهیج»
۶- سرورآفرینى گیاهان در روح انسان، زمینه اندیشیدن وى به پدیدآورنده آن «أفلم ینظروا ... و أنبتنا فیها من کلّ زوج بهیج»
۷- هدایت گرى مظاهر هستى به سوى خداوند، آمیخته با زیبایى و سرورآفرینى «بنینها و زیّنّ-ها ... من کلّ زوج بهیج»
خداوند در این آیه ها، نمودهاى علم، قدرت و نشانه هاى وجود خویش را گاه به زینت و زیبایى توصیف کرده و گاه به بهجت و سرورآفرینى. این مى نمایاند که کار هدایت، باید با جاذبه و شور و شوق انجام گیرد; نه تحمیل و خشونت.
۸- رویش گیاهان زنده از دل مرده زمین، نمودى از رستاخیز دوباره انسان از درون خاک «ذلک رجع بعید ... و أنبتنا فیها من کلّ زوج بهیج»
۹- تنوع و گوناگونى گسترده گیاهان، از آیات الهى است. «و أنبتنا فیها من کلّ زوج بهیج»
تفسیر
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۱۴ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۳۸ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۷ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیات ۷–۸ - نکتههای تفسیر نور
آیات ۷–۸ - پیامهای تفسیر نور
آیات ۷–۸ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۷ - تفسیر روان جاوید
آیات ۶–۱۱ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۷