نکته‌های تفسیر نور

تعبير «قَعِيدٌ» کنايه از آن است که دو فرشته همواره با انسانند و در کمين او نشسته‌اند، نه آنکه دو فرشته در سمت راست و چپ انسان نشسته باشند. «رَقِيبٌ» به معناى مراقب و ناظر، «عَتِيدٌ» به معناى آماده به خدمت، «سَکْرَةُ» حالتى است که هوش و عقل از انسان زايل شود و «تَحِيدُ» به معناى عدول و فرار کردن است. وحشت و اضطراب انسان در هنگام مرگ به قدرى است که قرآن از آن به «سکرة الموت» تعبير نموده است، چنانکه در قيامت نيز، هول دادگاه الهى، انسان را دچار چنان حالتى مى‌سازد که به تعبير قرآن: «تَرَى النَّاسَ سُکارى‌» «1» مردم را همچون افراد مست، عقل پريده و بى اراده مى‌بينى. در ميان اعضاى بدن، زير نظر بودن زبان مطرح شده است، شايد به خاطر آن که عمل زبان، از همه‌ى اعضا بيشتر، آسان‌تر، عمومى‌تر، عميق‌تر، دائمى‌تر و پر حادثه‌تر است. توجّه به زير نظر بودن انسان و ثبت کليه اعمال او و توجّه به لحظه مرگ و حضور در قيامت، هشدارى بزرگ و زمينه ساز تقواى الهى است. توجّه به تعدّد ناظران و شاهدان، در نحوه‌ى عملکرد انسان مؤثّر است و هر چه شاهد و ناظر بيشتر باشد، انگيزه براى کار نيک و دورى از گناه بيشتر مى‌شود. عَنِ الْيَمِينِ‌ ... عَنِ الشِّمالِ‌ ... رَقِيبٌ عَتِيدٌ