در قيامت، مراحل طبيعى يک دادگاه طى مى‌شود تا حکم صادر شود: ابتدا حضور شاهد «سائِقٌ وَ شَهِيدٌ»، پس از آن، محاکمه و تفهيم جرم، «کُنْتَ فِي غَفْلَةٍ» و سپس صدور حکم.
«أَلْقِيا فِي جَهَنَّمَ»
«عَتِيدٌ» اشاره به نظم و ضبط دقيق فرشتگان دارد و «عَتِيدٌ» به معناى لجوج و عنود است، «مَنَّاعٍ» از «منع» به معناى بخيل، شدت بخل و منع را بيان مى‌کند و «مُرِيبٍ» به کسى گويند که ديگران را به شک مى‌اندازد، آن هم شکى همراه با بدبينى.
واژه «کَفَّارٍ» بيانگر اوج و عمق کفر در وجود يک انسان است که طبيعتاً از عناد و لجاجتى سخت حکايت دارد. کفرى که او را از هر چيزى باز مى‌دارد، به ستم و تجاوز مى‌کشاند و در ديگران نيز نسبت به حقّانيّت راه خدا ترديد ايجاد مى‌کند. طبيعى است که پايان کار چنين فردى، دوزخ و عذاب سخت است.
مردم در برابر کار خير، چند گروه هستند:
گروهى کارشان خير است و در کار خير سبقت مى‌گيرند. «فَاسْتَبِقُوا الْخَيْراتِ» «1»
گروهى سرچشمه خير هستند و ديگران را به آن دعوت مى‌کنند. «يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ» «2»
امّا گروهى به شدت مانع خير هستند. «مَنَّاعٍ لِلْخَيْرِ»
ميان جرم انسان و کيفر الهى، تناسب وجود دارد. کسى‌که مرتکب کفر و عناد و منع خير و تجاوز، شبهه‌افکنى و شرک شود، بايد عذابش شديد باشد. «فِي الْعَذابِ الشَّدِيدِ»
امام باقر و امام صادق عليهما السلام فرمودند: مراد از «قَرِينُهُ» فرشته‌اى است که شاهد بر اوست. «3»
دو فرشته‌ى مأمور پرتاب مجرمان به جهنّم، يا رقيب و عتيد هستند و يا سائق و شهيد.