«جبار» هم به معناى جبران کننده است که يکى از صفات و نامهاى خداوند است، «الْعَزِيزُ الْجَبَّارُ الْمُتَکَبِّرُ» «1» و هم به معناى اجبار و سلطه بر ديگران از روى تجاوز است که صفتى زشت و مورد نهى است. «ما أَنْتَ عَلَيْهِمْ بِجَبَّارٍ»
خداوند در اين آيات مىفرمايد: در قيامت شک نکنيد زيرا:
- مرگ و حيات شما به دست ماست. «نُحْيِي وَ نُمِيتُ»
- براى خروج شما از قبرها، زمين را مىشکافيم. «تَشَقَّقُ الْأَرْضُ عَنْهُمْ سِراعاً»
- انسانهاى پراکنده را جمع مىکنيم. «ذلِکَ حَشْرٌ»
- اين کار هيچ سختى ندارد. «يَسِيرٌ»
در آيه 39 فرمود: «فَاصْبِرْ عَلى ما يَقُولُونَ» بر آنچه ياوهسرايان مىگويند، صبر کن، آيات
«1». حشر، 23.
جلد 9 - صفحه 236
بعد، به مسائلى که انسان را صبور مىسازد اشاره مىکند، از جمله:
- ذکر و تسبيح خداوند. «فَاصْبِرْ عَلى ما يَقُولُونَ وَ سَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّکَ»
- ياد قيامت. فَاصْبِرْ ... ذلِکَ يَوْمُ الْخُرُوجِ
- توجه و حضور خداوند. فَاصْبِرْ ... إِلَيْنَا الْمَصِيرُ
- توجه و علم خداوند به سخنان ياوه مخالفان. فَاصْبِرْ ... نَحْنُ أَعْلَمُ بِما يَقُولُونَ
آغاز اين سوره با سوگند به قرآن و پايان آن با تذکّر و توجّه به قرآن اختصاص يافت.