اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ ذلِکُم ظَنُّکُم‌ُ الَّذِي ظَنَنتُم بِرَبِّکُم أَرداکُم فَأَصبَحتُم مِن‌َ الخاسِرِين‌َ «23»
و اينکه است گمان شما آن چنان گماني که برديد بپروردگار خود بدترين گمانهاي شما پس صبح کرديد از خسران کننده‌گان.
وَ ذلِکُم ظَنُّکُم‌ُ که خداوند نميداند بسياري از اعمال شما را.
الَّذِي ظَنَنتُم بِرَبِّکُم أَرداکُم ظن و گمان دو قسم است ظن حسن و ظن سوء- در حديث قدسيست ميفرمايد:
انا عند ظن عبدي المؤمن
اگر گمان خوب بمن دارد و اميدوار برحمت و تفضّلات من و قضاء حوائج و اجابة دعوات منهم بگمان او با او رفتار ميکنم و اگر گمان بد دارد و مأيوس از رحمت و نااميد از اجابة دعوات و قضاء حوائج است منهم طبق گمانش با او رفتار ميکنم و همچنين نسبت بمؤمنين گمان خوب داشته باشيد مگر يقين به خلاف
جلد 15 - صفحه 427
پيدا کنيد
(ضع امر اخيک علي احسنه حتي يأتيک ما يزيله)
و سوء ظن بمؤمن مذموم يا حرام است و اردي بدترين گمانها است که العياذ علم الهي را منکر شود که يَعلَم‌ُ خائِنَةَ الأَعيُن‌ِ وَ ما تُخفِي الصُّدُورُ و موجب کفر است که باعث فساد کل اعمال ميشود که ميفرمايد:
فَأَصبَحتُم مِن‌َ الخاسِرِين‌َ که گفتيم اگر کسي با ايمان از دنيا رفت و لو براي معاصي گرفتاريهايي داشته باشد سرمايه ايمان را دارد و عاقبتش نجات است و از خاسرين محسوب نميشود و اما اگر ايمان را از دست داد جزو خاسرين است.