رفعت و بزرگى دو نوع است:
الف) مکانى، نظير آيه‌ى «يَرْفَعُ إِبْراهِيمُ الْقَواعِدَ» «1» که بالا بردن پايه‌هاى کعبه، مکانى است.
ب) مقامى، نظير يَرْفَعِ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا ... دَرَجاتٍ «2»
«1». بقره، 127.
«2». مجادله، 58.
جلد 8 - صفحه 230
«رَفِيعُ الدَّرَجاتِ» را دو گونه مى‌توان معنا کرد:
يکى آنکه خداوند داراى درجات و منزلت بلند و برترين مقام است،
ديگر آنکه خداوند درجات مردم را بر حسب لياقت آنان بالا مى‌برد، نظير آيه «يَرْفَعِ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا» و آيه «رَفَعَ بَعْضَکُمْ فَوْقَ بَعْضٍ» «1» که به معناى آن است که خداوند بعضى را بر بعضى به خاطر عملکردى که دارند برترى مى‌دهد.
مراد از روح، يا خود وحى است که سبب حيات معنوى جامعه مى‌شود و يا فرشته‌ى مأمور وحى. در موارد ديگر مى‌خوانيم: «وَ کَذلِکَ أَوْحَيْنا إِلَيْکَ رُوحاً مِنْ أَمْرِنا» «2» و «يُنَزِّلُ الْمَلائِکَةَ بِالرُّوحِ مِنْ أَمْرِهِ عَلى مَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِهِ أَنْ أَنْذِرُوا» «3»
از اينکه قرآن و وحى به روح نامگذارى شده است، «يُلْقِي الرُّوحَ» معلوم مى‌شود که وحى سبب حيات مردم است و پيامبران مردم را براى حيات معنوى دعوت مى‌کنند. «دَعاکُمْ لِما يُحْيِيکُمْ» «4»
امام صادق عليه السلام فرمود: روز قيامت روز ملاقات اهل آسمان‌ها با اهل زمين است. «5»
فرستنده‌ى وحى، خداوندِ صاحب عرش است.
گيرنده‌ى وحى، بندگان خالصى هستند که خداى حکيم بر مى‌گزيند. «مَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِهِ»
هدف و موضوع وحى، هشدار است. «لِيُنْذِرَ»
واسطه‌ى وحى، فرشته‌اى مخصوص است. «يُلْقِي الرُّوحَ»
در روايات مى‌خوانيم: سؤالِ «لِمَنِ الْمُلْکُ» از سوى خداوند و پاسخِ «لِلَّهِ الْواحِدِ الْقَهَّارِ» از سوى انبيا و اولياى الهى است. «6» بروز و ظهور مردم در قيامت و حضور آنان در پيشگاه الهى به صورتى که هيچ نقطه‌ى ابهامى براى قضاوت عادلانه باقى نگذارد، به خاطر امورى است:
الف) هموار شدن زمين و حذف کوه‌ها. «قاعاً صَفْصَفاً» «7»
«1» انعام 165
«2» شورى 52
«3» نحل 2
«4» انفال 24
«5» تفسير نورالثقلين
«6» تفسير الميزان
«7» طه 106
جلد 8 - صفحه 231
ب) خروج همه از قبرها. «وَ إِذَا الْقُبُورُ بُعْثِرَتْ» «2»، «وَ أَخْرَجَتِ الْأَرْضُ أَثْقالَها» «3»
ج) گشوده شدن نامه‌ى اعمال. «وَ إِذَا الصُّحُفُ نُشِرَتْ» «4»
د) تجسم اعمال. «يَنْظُرُ الْمَرْءُ ما قَدَّمَتْ يَداهُ» «5»
ه) کشف مسايل مخفى. «بَدا لَهُمْ ما کانُوا يُخْفُونَ مِنْ قَبْلُ» «6»
و) گواهى اعضاى بدن. «تَشْهَدُ أَرْجُلُهُمْ» «7»